ಪುಟ:ಭಾರತೀಯರ ಇತಿಹಾಸ (ಪ್ರಾಚೀನ).djvu/೨೮೦

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search
ಈ ಪುಟವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.


________________

ಬೌದ್ಧಮತದ ಹಬ್ಬುಗೆ. ಮತದೊಳಗೆ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅದರೊಳಗೆ ಹಿಂದು, ಪಾರ್ಶಿ ಕ್ರಿಸ್ತ, ಹೆಲೆನಿಕ್ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಮತದ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಈ ಮಹಾಯಾನ ಪ೦ಧದ ಹಬ್ಬುಗೆಯು ಕನಿಷ್ಕನ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ 'ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಿಂದ ಬೆಳೆದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಚೈತ್ಯಾಲಯ ಗಳೂ, ಸ೦ಘಾರಾಮಗಳೂ, ವಿಹಾರಗಳೂ ಕಂಗೊಳಿಸತೊಡಗಿದವು. ಮು೦ದೆ ಕ್ರಮೇಣ ಕನಿಷ್ಕನು ಬುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮತಗ್ರಂಥಗ ಇನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುತ್ತಿರಲು ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋ ಧವು ಕಂಡು ಬಂದುದರಿಂದ, ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಪುಣ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವ ನಂಬುವನ ಸನುಮತಿಯಿಂದ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ದೊ೦ದು ಧರ್ಮಸಭೆ ನೆರೆ ಸಿದನು. ಈ ಸಭೆಯು ಕಾಶ್ಮೀರ ನೆರೆಯಲ್ಲಿ ರುವ ಕುಂಡಲವನವೆಂಬ ಮರದೊಳಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಧರ್ಮ ಸಭೆಗೆ ವಸುಮಿತ್ರನೆಂಬುವನು ಅ ಧಕನು, ಅಶ್ವಘೋಷನು ಉಪಾ ಧ್ಯಕ್ಷನು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದು ಬಂದಿರುವ ಬುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತಮ್ಮ ಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಟೀಕಾ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿದರು. ಮಹಾ ವಿಭಾ ಪಾ ಎ೦ಬು ದೊoದು ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ದೊಡ್ಡ ಜ್ಞಾನಕೋಶವು ಈಗ ಚೀನದಲ್ಲುಂಟು. ಇದ ನ್ಯೂ ಂದು ತಾ ಮ್ರ ಪಟದ ಮೇಲೆ ಬರೆದು ಸ್ಕೂಪದೊಳಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೆರೆಗೆ ಬೌದ್ಧಮತಕ್ಕೆ ತಟ್ಟಿದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಬಹು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಶುದ್ದೀಕರಿಸಿ ದೊ೦ದು ಕನಿಷ್ಕನ ಜೀವಮಾನದೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯವ. ಈತನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಜೀವಮಾನವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿ ತವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು; ಆದರೂ ಆ ಶೋಕನಲ್ಲಿರುವ ಶುದ್ಧ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯ, ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ದಯಾರಾ | ಗ್ಯವೂ ಈ ತನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂತಲೇ ಈತನ ಕಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಸತ್ತು, ಮಾಧರ ಎಂಬೆ ಸರಿನ ಈತನ ಮಂತ್ರಿಯೂ, ಕೆಲವು ಸರಕಾರರೂ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ಈ ತನು ಜ್ವರದಿಂದ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಮಲಗಿರುವಾಗ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಹೊದ್ದಿ ಕೆಯನ್ನು ಈತನ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಮೇಲೊಬ್ಬನು ಕುಳಿತು ಉಸುರುಗಟ್ಟಿ ಕೊಂದು ಬಿಟ್ಟರು. ಈತನ ತರುವಾಯ ಹವಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ವಸುದೇವ