ಪುಟ:ಭಾರತೀಯರ ಇತಿಹಾಸ (ಪ್ರಾಚೀನ).djvu/೩೧೧

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search
ಈ ಪುಟವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.


________________

೨೭೪ ಭಾರತೀಯರ ಇತಿಹಾಸವು. ರಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ಹಾರ್ದಭಾವವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರಿವರಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವವಾಗಲಿ, ಮತ್ಸರಭಾ ವವಾಗಲಿ ಇ೦ಬ ಗೊ೦ಡಿ ರಲಿಲ್ಲ. ಒ೦ದೇ ಜೀವ, ದೇಹ ಎರಡು, ಮೇಲಾಗಿ, ಹರ್ಷವರ್ಧನನು ತನಗಿ೦ತ ಕೈಯಲ್ಲಿಯೂ, ಜಾ ಯಲ್ಲಿಯ, ಇಮ್ಮಡಿ ಕೈ ಮೇಲಾ ಗಿಯೂ, ದೈವಶಾಲಿಯಾ ಆಗಿದ್ದುದು ರಾಜ್ಯವರ್ಧನನ ಅನಂದಕ್ಕೊಂದು ಕುಂದಣ. ಆದರೆ ಸೋದರರ ಈ ಸೌಹಾರ್ದದ ಸೊಗಸನ್ನು ಬಹು ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ಅನು ಭವಿಸುವದನ್ನು ಶಟವಿಯು ಇಬ್ಬರ ಹಣೆಬರಹ ದಲ್ಲಿ ಬರೆಯದ್ದರಿಂದ, ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಟ್ಟ ಮ೦ಡಿಗೆಯ ನಾಮಗ್ರಿ ಯೆಲ್ಲವೂ ಕೆಲವು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ವರ್ಧನನ ಅಕಸ್ಮಿಕವಾದ ಮರಣವೇ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ದಿರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧದ ಜೀವದ ಪ್ರೇಮವೂ, ಒಂದು ಭಾವವೂ ಇದ್ದರೂ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಯಮನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೊರು ದಕ್ಕೆ ಹರ್ಷನು ವ್ಯಸನಗೆ ಇ೦ಡು ಕುಳ್ಳಿರದೆ, ಅಣ್ಣನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಂದರೆ ತ೦ಗಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಶಿಯನ್ನು ಪರರಾಯ ರ ಸೆರೆ ಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಿಂದ ಮೊದಲು ಕೈ ಕಟ್ಟಿದನು. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಯಲ್ಲಿಯೂ, ಬಲ್ಲಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲುಗೈಯಾಗಿ ಮೆರೆ ಯುತ್ತಿರುವ ದೈವದ ಗುವಾದ ಹರ್ಷವರ್ಧನನಿಗೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ತಾನೇ ಈಡು ! ದು ರ್ಭಾಗ್ಯಕ್ಕೆಡೆಯಾದ ತನ್ನ ತಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವದನ್ನು ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿಟ್ಟು ಕೊ೦ಡು ಇಡೀ ಭರತಖಂಡವನ್ನೇ ಗೆದ್ದು ಚಕ್ರವರ್ತಿಮ ಹಾ ರಾಯ ನಾ ಗಬೇಕೆ೦ಬ ಹಿರಿದಾದ ಹವಣಿಕೆ ಯಿಂದ ಹರ್ಷನು ಬಲವಾದ ಸೈರಣೆ ನಡಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ತಾನು ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಬಿಜಯ ಮಾಡಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವು ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಾಗಬೇಕೆಂದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬಲ್ಲವರನ್ನು ಆರಿಸಿ ಅವರ ಕೈಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನೊಪ್ಪಿಸಿ, ಶುಭಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ಗಂಟನ್ನು ತೆಗೆದಿಟ್ಟನು. ೬೦ ನಾವಿರ ಆನೆಗಳನ್ನೂ, ೧ ಲಕ್ಷ ೨೦ ಸಾವಿರ ಕುದುರೆ ಸವಾರರನ್ನೂ, ೫೦ ಸಾವಿರ ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನೂ ಅಣಿ ಮಾಡಿ ಓರಣಗೊ ಳಿಸಿಕೊ೦ಡು ಕನೋಜದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದನು.