ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr

ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

<ಸದಸ್ಯ:ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ

ಕಾಣಿಕೆಗಳು[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಷ-ಶರೀಫ ಸಾಹಿತ್ಯ
  2. ಸದ್ಗುರು ನಿನ್ನ ಮಾಯಕ್ಕೆ ಮರುಳಾದೆನೋ
  3. ಕೋಡಗನ ಕೋಳಿ ನುಂಗಿತ್ತಾ ತಂಗಿ,
  4. ಚಂದದಿ ಕೇಳಿದರ ವಿಸ್ತಾರ
  5. ಗುಡಿಯ ನೋಡಿರಣ್ಣಾ ದೇಹದ
  6. ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ!
  7. ಮೋಹದ ಹೆಂಡತಿ ಸತ್ತ ಬಳಿಕ
  8. ಒಳ್ಳೇ ನಾರಿ ಕಂಡೆ
  9. ಅತ್ತ ಇತ್ತ ಹರಿದಾಡುವ ಮನಸಿಗೆ
  10. ಅಗ್ಗದ ಅರವಿ ತಂದು
  11. ಬಿದ್ದಿಯಬ್ಬೇ ಮುದುಕಿ
  12. ಹುಟ್ಟಿದ ಹೊಲಿಮನಿ
  13. ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗಿ
  14. ತರವಲ್ಲ ತಗಿ ನಿನ್ನ ತಂಬೂರಿ
  15. ದುಡ್ಡು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ನೋಡಣ್ಣ
  16. ಕೂ ಕೂ ಎನುತಿದೆ ಬೆಳವಾ
  17. ಮನಸೇ ಮನಸಿನ ಮನಸ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು
  18. ಅಳಬೇಡ ತಂಗಿ ಅಳಬೇಡ
  19. ಗಿರಣಿ ವಿಸ್ತಾರ ನೋಡಮ್ಮ
  20. ಎಲ್ಲರಂಥವನಲ್ಲ ನನ ಗಂಡ
  21. ಚೋಳ ಕಡಿತು, ನನಗೊಂದು ಚೋಳ ಕಡಿತು
  22. ಎಡಿ ಒಯ್ಯನು ಬಾರೆ ದೇವರಿಗೆ

ಪಂಪಭಾರತ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. ಪಂಪಭಾರತ ಪ್ರಥಮಾಶ್ವಾಸಂ--:8-1-2018--ರಿಂದ ೨೮-೧-2018
  2. ಪಂಪಭಾರತ ದ್ವಿತೀಯಾಶ್ವಾಸಂ--೨೮-೧-೨೦೧೮
  3. ಪಂಪಭಾರತ ತೃತೀಯಾಶ್ವಾಸಂ --೧೨-೨-೨೦೧೮
  4. ಪಂಪಭಾರತ ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ -- -೨೫-೨-೨೦೧೮
  5. ಪಂಪಭಾರತ ಪಂಚಮಾಶ್ವಾಸಂ --೧೮ - ೩ - ೨೦೧೮- ೨೮-೩-೨೦೧೮
  6. ಪಂಪಭಾರತ ಷಷ್ಠಮಾಶ್ವಾಸಂ --- ೨೮-೩-೨೦೧೮
  7. ಪಂಪಭಾರತ ಸಪ್ತಮಾಶ್ವಾಸಂ-- -೨೮-೩-೨೦೧೮
  8. ಪಂಪಭಾರತ ಅಷ್ಠಮಾಶ್ವಾಸಂ --೧೫-೪-೨೦೧೮
  9. ಪಂಪಭಾರತ ನವಮಾಶ್ವಾಸಂ --೨೯-೪-೨೦೧೮
  10. ಪಂಪಭಾರತ ದಶಮಾಶ್ವಾಸಂ --೧೦-೫-೨೦೧೮
  11. ಪಂಪಭಾರತ ಏಕಾದಶಾಶ್ವಾಸಂ --೧- ೬ -೨೦೧೮
  12. ಪಂಪಭಾರತ ದ್ವಾದಶಾಶ್ವಾಸಂ -೦-೦- ೨೩-೬-೨೦೧೮
  13. ಪಂಪಭಾರತ ತ್ರಯೋದಶಾಶ್ವಾಸಂ --೦--೨೩-೭-೨೦೧೮
  14. ಪಂಪಭಾರತ ಚತುರ್ದಶಾಶ್ವಾಸಂ --೯-೮-೨೦೧೮ to 15-8-2018
  15. ಪಂಪ:ಕವಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ
  16. ಅನುಬಂಧ
  17. ಪಂಪ - ಒಂದು ಚಿಂತನೆ
  18. ವ್ಯಾಸ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಂಪಭಾರತ: ಪರಾಮರ್ಶೆ
  19. ಪಂಪನ ಆದಿಪುರಾನದ ಕಥಾಸಾರ

ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  • ಪದ್ಯಗಳು- ೧೯೦೭ :ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:೩೪ ಸಂಧಿಗಳು; ೧೩-೫-೨೦೧೭ಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ ತುಂಬಿದೆ.(ಪದವಿಭಾಗ ಅರ್ಥ ಜೂನ್ ೧೫-೬-೨೦೧೭ ರಿಂದ ೬-೧-೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆ)

೩೪/34- ಸಂಧಿಗಳು :ನೋಡಿ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಸಂಧಿಗಳು* 1 * 2 *3 * 4 * 5 *6 * 7 * 8 *9 * 10 * 11* 12* 13 * 14 * 15 * 16 *17* 18 * 19* 20 * 21 * 22‎* 23‎* 24 * 25* 26* 27* 28* 29* 30* 31* 32* 33* 34

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ 'ಕೃಷ್ಣ ಕಥೆ':ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಕವಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ದರ್ಶನ'
  2. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೧. ಪೀಠಿಕಾ ಸಂಧಿ - ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದೆ.
  3. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೩. ಮೂರನೆಯ ಸಂಧಿ - ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದೆ.
  4. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೪. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಂಧಿ ತುಂಬಿದೆ.
  5. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೫. ಐದನೆಯ ಸಂಧಿತುಂಬಿದೆ.
  6. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೬. ಆರನೆಯ ಸಂಧಿತುಂಬಿದೆ.
  7. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೭. ಏಳನೆಯ ಸಂಧಿತುಂಬಿದೆ.
  8. ಆದಿಪರ್ವ: ೦೮. ಎಂಟನೆಯ ಸಂಧಿತುಂಬಿದೆ.
-೨೦ ಆದಿ ಪರ್ವ- 9 (8,12,14,15,16,17,18,19,20) ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದೆ ೬-೮-೨೦೧೯

ವಿರಾಟಪರ್ವ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. ವಿರಾಟಪರ್ವ: ೦೧. ಒಂದನೆಯ ಸಂಧಿ ತುಂಬಿದೆ.
  2. ವಿರಾಟಪರ್ವ: ೦೨. ಎರಡನೆಯ ಸಂಧಿ ತುಂಬಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  • ತುಂಬಿದ ಸಂದಿಗಳು:
  1. ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವ: ೦೪. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಂಧಿ
  • ದಿ.೬-೮-೨೦೧೫ ರಂದು ತುಂಬಿದ ಸಂಧಿಗಳು
  • ಆದಿ ಪರ್ವ- 9 (1, 8,12,14,15,16,17,18,19,20)
  • ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವ,2,- (4,5)
  • ಸಭಾ ಪರ್ವ - 2--(12,22)
  • ಭೀಷ್ಮಪರ್ವ,1-(4th)
  • ದ್ರೋಣಪರ್ವ-1, (15th)
  • ಕರ್ಣಪರ್ವ:- 5. (7, 10, 18, 24,25 )
  • ಶಲ್ಯಪರ್ವ – 2. (2, 3 )
  • ಗದಾಪರ್ವ: 2.. (4 to 13)
  • *Total 25 (೨೬ ?) ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದೆ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ - ಅರ್ಥಸಹಿತ- ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಭಾರತ-ಸಟೀಕಾ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  • ಆದಿಪರ್ವ
  1. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಭಾರತ-ಸಟೀಕಾ -- ೪-೧೨-೨೦೧೮
  2. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧-ಆದಿಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧)
  3. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೧) -- ಆರಂಭ--೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ಅಂತಿಮ ಭರಣ , ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೯‎
  4. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೨)
  5. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೩)
  6. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೪)
  7. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೫)
  8. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೬)-- ರಿಂದ -೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯‎ - ಪರ್ವ ಮುಕ್ತಾಯ- 6-2-2019
  9. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೭) -- ರಿಂದ6-2-2019
  10. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (ಪರ್ವ-೧::ಸಂಧಿ-೮) --೫-೩-೨೦೧೯

ಅರಣ್ಯಪರ್ವ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೧) --೮-೨-೨೦೨೦ ರಿಂದ - ೧೯ -೨-೨೦೨೦
  2. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೨) --೧೯-೨-೨೦೨೦ ರಿಂದ - ೨೯-೨-೨೦೨೦
  3. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೩) -- ೨೯-೨-೨೦೨೦ --ರಿಂದ -೯-೩-೨೦೨೦
  4. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೪) -- ೯-೩-೨೦೨೦ --ರಿಂದ -೨೦-೩-೨೦೨೦
  5. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೫) --೨೦-೩-೨೦೨೦ --ರಿಂದ -೩೧-೩-೨೦೨೦
  6. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೬) --೩೧-೩-೨೦೨೦ --ರಿಂದ ೨೫-೪-2020
  7. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೭) --೨೫-೪-೨೦೨೦ --ರಿಂದ೧೨-೫-೨೦೨೦
  8. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೮) --೧೨ -೫-೨೦೨೦ --ರಿಂದ --೨೪-೫-೨೦೨೦
  9. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೦೯) --೨೪-೫-೨೦೨೦--ರಿಂದ -- ೪-೬-೨೦೨೦
  10. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೦) --೫-೬-೨೦೨೦--ರಿಂದ --೧೬-೬-೨೦೨೦
  11. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೧) --೧೭-೬-೨೦೨೦--ರಿಂದ --೨೪-೬-೨೦೨೦
  12. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೨) --೨೫-೬-೨೦೨೦--ರಿಂದ -- -೬-೨೦೨೦

ವಿರಾಟಪರ್ವ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ-ಶಲ್ಯಪರ್ವ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೯.ಶಲ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧) -- 3-12-2019 ರಿಂದ 26-12-19.
  2. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೯.ಶಲ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೨) --26-12-19 ರಿಂದ 20-1-2020
  3. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೯.ಶಲ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೩) --20-1-2020 ರಿಂದ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ-ಗದಾಪರ್ವ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧) --14-8-೨೦೧೯//೨-೯-೨೦೧೯
  2. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೨) --೨-೯-೨೦೧೯ -೮-೯-೨೦೧೯
  3. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೩)-- ೮-೯-೨೦೧೯ - ೧೬-೯-೨೦೧೯
  4. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೪)--೧೬-೯-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೨೬-೯-2019
  5. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೫)--೨೬-೯-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೬-೧೦-೨೦೧೯
  6. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೬)-- ೬-೧೦-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೨-೧೦-೨೦೧೯
  7. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೭) --೨-೧೦-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೨೩-೧೦-೨೦೧೯
  8. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೮) --೨೩-೧೦-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೫-೧೧-೨೦೧೯
  9. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೯) --೫-೧೧-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೧೫-೧೧-೨೦೧೯
  10. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೦)--೧೬-೧೧-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೨೨-೧೧-೨೦೧೯
  11. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೧) --೨೨-೧೧-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೭-೧೨-೨೦೧೯
  12. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೨) - -೭-೧೨-೨೦೧೯ ರಿಂದ ೧೨-೧೨-೨೦೧೯
  13. *ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೧೦.ಗದಾಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೩) --೧೩-೧೨-೨೦೧೯ ರಿಂದ

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯವರು ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ 'ಕಗ್ಗ ರಸಧಾರೆ-(ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸಹಿತ' [೭]ಉಚಿತವಾಗಿ ವೆಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಪಿರೈಟ್ ಕಾದಿರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹಾಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ!ಯು.ಆರ್‍.ಎಲ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿದೆ([೮] [೯])

ಕನಕದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

(ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ ಪುಟ:ನಳ ಚರಿತೆ.djvu/೭ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ)

  1. ನಳಚರಿತ್ರೆ;ಒಂದನೆಯ ಸಂಧಿ
  2. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಎರಡನೆಯ ಸಂಧಿ
  3. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಮೂರನೆಯ ಸಂಧಿ
  4. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಂಧಿ
  5. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಐದನೆಯ ಸಂಧಿ
  6. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಆರನೆಯ ಸಂಧಿ
  7. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಏಳನೆಯ ಸಂಧಿ
  8. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಎಂಟನೆಯ ಸಂಧಿ
  9. ನಳಚರಿತ್ರೆ:ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಸಂಧಿ
  1. ರಾಮಧಾನ್ಯಚರಿತೆ ಕಥಾಸಾರ.
  1. ಹರಿಭಕ್ತಿಸಾರ ---ಕನಕದಾಸರ ಕೃತಿ
  1. ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ

ಭಾವಾರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ

ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಭಾವಗೀತೆಗಳು[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಸ್ತೋತ್ರಗಳು[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. .ಆದಿತ್ಯಹೃದಯಂ
  2. .ಶ್ರೀರಾಮರಕ್ಷಾಸ್ತೋತ್ರ
  3. .ದಕ್ಷಿಣಾ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
  4. .ವಿನಾಯಕ ಸ್ತುತಿ
  5. .ಪ್ರಾತಸ್ಸ್ಮರಣಸ್ತೋತ್ರಮ್
  6. .ವಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಮ್‎

ಆದಿ ಶಂಕರರ ಕೃತಿಗಳು[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. .ವಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಮ್
  2. .ಪ್ರಾತಸ್ಸ್ಮರಣಸ್ತೋತ್ರಮ್
  3. .ಆತ್ಮಬೋಧೆ

ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  1. .ನಾಸದೀಯ ಸೂಕ್ತ
  2. .ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪ
  3. .ಈಶಾವಾಸ್ಯೋಪನಿಷತ್

ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ ಸಾಹಿತ್ಯ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ‎[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಒಟ್ಟು[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  • ೧೩೦ ‍ಫೈಲು - ಪುಟ. ೧೫-೬-೨೦೧೮.

ಪಂಚತಂತ್ರ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಮಹಾಭಾರತ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ- ಲಭ್ಯ ಫೈಲುಗಳು[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೩.ಅರಣ್ಯಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೨)[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

<ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಭಾರತ-ಸಟೀಕಾ

ಅರಣ್ಯಪರ್ವ: ೧೨ ನೆಯ ಸಂಧಿ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಸೂಚನೆ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

||ಸೂಚನೆ||

ಲೀಲೆ ಮಿಗೆ ನರನಮರ ಲೋಕದ
ಕಾಲಕೇಯನಿವಾತಕವಚರ
ಸೀಳಿ ಬಿಸುಟ೦ದವನು ಬಣ್ಣಿಸಿದನು ಮಹೀಪತಿಗೆ || ಸೂಚನೆ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಲೀಲೆ(ಆನಂದ, ಸಂತೋಷ) ಮಿಗೆ ನರನು(ಪಾರ್ಥನು)+ ಅಮರ ಲೋಕದ ಕಾಲಕೇಯ ನಿವಾತಕವಚರ ಸೀಳಿ(ಕೊಂದು) ಬಿಸುಟ+ ಅ೦ದವನು(ರೀತಿಯನ್ನು) ಬಣ್ಣಿಸಿದನು ಮಹೀಪತಿಗೆ(ಧರ್ಮಜನಿಗೆ)
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದ ಸಮತೋಷ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಪಾರ್ಥನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ದೇವಲೋಕದವರಿಗೆ ತೊಂದರೆಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಕೇಯರು ಮತ್ತು ನಿವಾತಕವಚರನ್ನು ತಾನು ಕೊಂದುಹಾಕಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದನು.

ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಅರ್ಜುನನ ವರದಿ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ ದರಿತ್ರೀ
ಪಾಲ ಧರ್ಮಜನರ್ಜುನನನುಪ
ಲಾಲಿಸಿದನುರೆ ಮುಳುಗಿದನು ಪುಳಕಾಶ್ರು ಪೂರದಲಿ |
ಹೇಳು ಪಾರ್ಥ ಕಪರ್ದಿಯಸ್ತ್ರ
ವ್ಯಾಳ ಸ೦ಗ್ರಹಣ ಪ್ರಪ೦ಚವ
ನಾಲಿಸುವೆನೆನೆ ನೃಪತಿಗಭಿವರ್ಣಿಸಿದನಾ ಕಥೆಯ || ೧ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ ದರಿತ್ರೀಪಾಲ ಧರ್ಮಜನು+ ಅರ್ಜುನನನು+ ಉಪಲಾಲಿಸಿದನು+ ಉರೆ ಮುಳುಗಿದನು ಪುಳಕಾಶ್ರು(ಪುಳಕ+ ಅಶ್ರು- ಕಣ್ಣೀರು) ಪೂರದಲಿ(ತುಂಬುತ್ತಿರಲು - ಕೇಳಿದನು), ಹೇಳು ಪಾರ್ಥ ಕಪರ್ದಿಯ(ಜಟಾಜೂಟವುಳ್ಳವ, ಶಿವ)+ ಅಸ್ತ್ರವ್ಯಾಳ (ವ್ಯಾಳ- ಸರ್ಪ, ಆನೆ)ಸ೦ಗ್ರಹಣ (ಪಡೆ) ಪ್ರಪ೦ಚವನು+ ಆಲಿಸುವೆನು+ ಎನೆ, ನೃಪತಿಗೆ+ ಅಭಿವರ್ಣಿಸಿದನು+ ಆ ಕಥೆಯ.
ಅರ್ಥ:ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ ರಾಜನೇ ಧರ್ಮಜನು ಅರ್ಜುನನ ಮಾತನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದನುದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುಳುಗಿದನು. ಕೇಳಿ ಅವನ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಪುಳಕವೂ ಕನ್ಣಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ನೀರೂ ತುಂಬಿದವು. ಅವನು ಪಾರ್ಥನೇ ಶಿವನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳು, ಆಲಿಸುವೆನು ಎನ್ನಲು, ರಾಜನಿಗೆ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವರ್ಣಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.
ಹರನ ಶರ ಲಾಭಾರ್ಥ ಸಿದ್ದಿಗೆ
ಕರಸಿದನು ಸುರನಾಥ ರಾಗದ
ಲರುಹಲಾ ಸುರರಿಪುಗಳೂಳಿಗವನು ಸುರಾಚಾರ್ಯ |
ಅರಿಗಳಳಿವಿಗೆ ನಿವಾತ ಕವಚರು
ಸುರಪದವಿ ಸೋಪದ್ರವದ ನಿ
ಷ್ಟುರವಿದೆ೦ದು ರಹಸ್ಯದಲಿ ನನಗೆ೦ದನಮರೇ೦ದ್ರ || ೨ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಹರನ ಶರ ಲಾಭಾರ್ಥ ಸಿದ್ದಿಗೆ ಕರಸಿದನು ಸುರನಾಥ(ಇಂದ್ರ), ರಾಗದಲಿ+ ಆರುಹಲು(ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಲು)+ ಆ ಸುರರಿಪುಗಳ+ ಊಳಿಗವನು(ಕಾರ್ಯವನ್ನು) ಸುರಾಚಾರ್ಯ(ಬ್ರಹಸ್ಪತಿಯು) ಅರಿಗಳ+ ಅಳಿವಿಗೆ ನಿವಾತ ಕವಚರು ಸುರಪದವಿ ಸ+ ಉಪದ್ರವದ ನಿಷ್ಟುರವು(ಕಷ್ಟವು)+ ಇದೆ೦ದು ರಹಸ್ಯದಲಿ ನನಗೆ೦ದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರ.
ಅರ್ಥ: ವಿವರವಾಗಿ ಪಾಶುಪತ ಅಸ್ತ್ರ ಪಡೆದ ವಿಷಯವನ್ನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಜುನನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ,'ಇಂದ್ರನು ಹರನ ಪಾಶುಪತ ಶರವನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಷಯ ತಿಳಿದು, ಆ ಸಿದ್ದಿಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಅಮರಾವತಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರಸಿದನು. ಬ್ರಹಸ್ಪತಿಯು ಆ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳ ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಆ ಶತ್ರುಗಳಾದ ನಿವಾತಕವಚರ ಅತಿ ಉಪದ್ರವದಿಂದ ಇಂದ್ರನ ಸುರಪದವಿಗೆ ಕಷ್ಟವು ಉಂಟಾಗಿ ಈ ಪಾಶುಪತ ಅಸ್ತ್ರವು ಅವರ ಅಳಿವಿಗಾಗಿ ಇರುವುದು - ಎ೦ದು ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮರೇ೦ದ್ರ ಇಂದ್ರನು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದನು.
ಶಿವನ ಶರ ನಿನಗಾಯ್ತು ನಿರ್ಜರ
ನಿವಹವಿದೆ ನಾಕದಲಿ ಬಲು ದಾ
ನವರ ವಿಲಗದಿ ವೀಚಿ ಹೋದುದು ಸಗ್ಗ ಸೌಖ್ಯಫಲ |
ಜವ ಸಭೆಯು ಜೀವರಿಗೆ ದುರ್ಜನ
ರವಗಡವು ಸುಜನರಿಗೆ ತಮ ಶಶಿ
ರವಿಗಳಿಗೆ ಮುನಿವ೦ತೆ ಖಳರಿದೆಯೆ೦ದನಮರೇ೦ದ್ರ || ೩ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಶಿವನ ಶರ ನಿನಗಾಯ್ತು ನಿರ್ಜರ ನಿವಹವಿದೆ(ಮುಪ್ಪಿಲ್ಲದವನು, ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹ) ನಾಕದಲಿ(ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ), ಬಲು ದಾನವರ ವಿಲಗದಿ(ಮರಾಠಿ ವಿಲಗ- ತೊಂದರೆ, ಹಿಂಸೆ, ಉಪದ್ರವ, ವೈರ, ದ್ವೇಷ, ಆಟೋಪ, ಪ್ರತಿರೋಧ) ವೀಚಿ( ಸಣ್ಣಅಲೆ, ತರಂಗ, ತೇಲು) ಹೋದುದು ಸಗ್ಗ ಸೌಖ್ಯಫಲ; ಜವ ಸಭೆಯು(ಯಮನ ಸಭೆಯ) ಜೀವರಿಗೆ ದುರ್ಜನರ+ ಅವಗಡವು(ತೊಂದರೆ) ಸುಜನರಿಗೆ, ತಮ(ಅಂಧಕಾರ, ರಾಹು) ಶಶಿರವಿಗಳಿಗೆ ಮುನಿವ೦ತೆ, ಖಳರು+ ಇದೆಯೆ೦ದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರ(ಇಂದ್ರ)
ಅರ್ಥ:ಇಂದ್ರನು ನನ್ನನ್ನು ಕುರಿತು,'ಶಿವನ ಅಸ್ತ್ರ ನಿನಗೆ ದೊರಕಿತು. ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹವಿದೆ. ದಾನವರದ್ದು ಬಲು ಹಿಂಸೆ, ಉಪದ್ರವ, ಆಟೋಪ ಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದ ಸೌಖ್ಯಫಲವು ಆ ಸಣ್ಣಅಲೆಯಿಂದ ತೇಲಿ ಹೋಯಿತು. ಯಮನ ಸಭೆಯ ಜೀವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುಜನರಿಗೆ ದುರ್ಜನರಿಂದ ಆಪತ್ತು ತೊಂದರೆ, ರಾಹುವು ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರಿಗೆ ಮುನಿದು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವ೦ತೆ, ಖಳರಾದ ನಿವಾತಕವಚರು ಇದ್ದಾರೆ,'ಎ೦ದನು.
ಮುದದ ನೆಲೆ ಶುಭದಿಕ್ಕೆ ಸೊಗಸಿನ
ಸದನ ಸೌಖ್ಯದ ಗರುಡಿ ಸೊ೦ಪಿನ
ಪದವಿ ಲೀಲೆಯ ತಾಣ ತಾಯ್ಮನೆ ಖೇಳ ಮೇಳವದ |
ಮದದ ಮಡು ಭೋಗೈಕನಿಧಿ ಸ೦
ಪದದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮನೋರಥ
ದುದಯಗಿರಿ ಹಿ೦ದೀಸು ದಿನವಮರಾವತೀ ನಗರ || ೪ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಮುದದ(ಆನಂದದ) ನೆಲೆ ಶುಭದ+ ಇಕ್ಕೆ(ವಾಸಸ್ಥಾನ, ಆಶ್ರಯ) ಸೊಗಸಿನ ಸದನ(ಮನೆ) ಸೌಖ್ಯದ ಗರುಡಿ(ನಿಲಯ, ತಾಣ) ಸೊ೦ಪಿನ ಪದವಿ ಲೀಲೆಯ ತಾಣ ತಾಯ್ಮನೆ, ಖೇಳ(ಆಟ) ಮೇಳವದ ಮದದ(ಸಂತಸದ) ಮಡು(ಕೊಳ) ಭೋಗೈಕನಿಧಿ ಸ೦ಪದದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮನೋರಥದ+ ಉದಯಗಿರಿ ಹಿ೦ದೆ+ ಈಸು ದಿನವು(ಇಷ್ಟುದಿನವೂ)+ ಅಮರಾವತೀ ನಗರ
ಅರ್ಥ: ಅಮರಾವತೀ ನಗರವು ಇಷ್ಟು ದಿನವೂ- ಈ ಹಿಂದೆ ಮುದದ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು; ಶುಭದಾಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು; ಸೊಗಸಿನ ಸದನವೂ ಸೌಖ್ಯದ ನಿಲಯವಾಗಿತ್ತು; ಸೊ೦ಪಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿತ್ತು; ಲೀಲೆಯ ತಾಣವೂ ತಾಯ್ಮನೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು;, ನಾನಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಮೇಳಗಳ ಮದದ ಕೊಳವಾಗಿತ್ತು; ಈ ಸ್ವರ್ಗ ಭೋಗದ ಏಕನಿಧಿಯೂ, ಸ೦ಪದದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೂ, ಮನೋರಥದ- ಆಸೆಯ ಉದಯಗಿರಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. (ಆದರೆ ಈಗ ಅವು ಇಲ್ಲ).
ಕಳವಳದ ನೆಲೆ ಭಯದ ಜನ್ಮ
ಸ್ಥಳ ವಿಷಾದದ ಪೇಟೆ ಖಾತಿಯ
ನಿಳಯ ಖೋಡಿಯ ಕಟಕ ಭ೦ಗದ ಸ೦ಭವಸ್ಥಾನ |
ಅಳುಕಿನ೦ಗಡಿ ಹಳುವಿನಾಡು೦
ಬೊಲ ನಿರೋಧದ ಶಾಲೆ ದುಗುಡದ
ಕಳನೆನೆಸಿತೀ ನಗರಿ ಈಗಲು ಪಾರ್ಥ ಕೇಳೆ೦ದ || ೫ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕಳವಳದ ನೆಲೆ, ಭಯದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ, ವಿಷಾದದ ಪೇಟೆ, ಖಾತಿಯ ನಿಳಯ, ಖೋಡಿಯ(ಹಾನಿ) ಕಟಕ, ಭ೦ಗದ ಸ೦ಭವಸ್ಥಾನ(ನೆಡಯುವ ತಾಣ), ಅಳುಕಿನ(ಭಯ)+ ಅ೦ಗಡಿ, ಹಳುವಿನ(ಕಾಡು)+ ಆಡು೦ಬೊಲ(ಆಡುವ ಸ್ಥಳ,ಬಯಲು,ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ); ನಿರೋಧದ ಶಾಲೆ, ದುಗುಡದ(ಚಿಂತೆಯ) ಕಳನು(ಅಖಾಡ, ಮೈದಾನ)+ ಎನೆಸಿತು+ ಈ ನಗರಿ(ಅಮರಾವತಿ) ಈಗಲು, ಪಾರ್ಥ ಕೇಳೆ೦ದ.
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ,' ಇಂದ್ರನು, ಅಮರಾವತಿಯು ಈಗ ಕಳವಳದ ನೆಲೆಯೂ,, ಭಯದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೂ,, ವಿಷಾದದ ಪೇಟೆಯೂ, ಖಾತಿಯ- ಕ್ರೋಧದ ನಿಲಯವೂ, ಹಾನಿಯ ಕಟಕ- ಸಮೂಹವೂ, ಭ೦ಗದ- ಅವಮಾನ ಸ೦ಭವಸ್ಥಾನವೂ, ಅಳುಕಿನ ಅ೦ಗಡಿಯೂ, ಕಾಡಿನಂತೆ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಳವೂ, ನಿರೋಧದ ಶಾಲೆಯೂ, ಚಿಂತೆಯ ಮೈದಾನವೂ ಎನ್ನಿಸಿದೆ, ಪಾರ್ಥ ಕೇಳು ಎ೦ದನು,'ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
ಸಿಡಿಲಕಾಲದೊಳೆರೆಗುವ೦ತಿರೆ
ಕಡಲು ಕಲ್ಪದೊಳುಕ್ಕುವ೦ತಿರೆ
ಪೊಡವಿಯಾಕಸ್ಮಿಕದೊಳಳಿವ೦ತಿರೆ ರಸಾತಳಕೆ |
ತುಡುಕುವುದು ರಕ್ಕಸರ ಭಯ ಹುಡಿ
ಹುಡಿಯಹುದು ಸುರ ವಿಭವವೆಮಗಿ
ಮ್ಮಡಿಯಲವರು ನಿವಾತಕವಚರು ಪಾರ್ಥ ಕೇಳೆ೦ದ || ೬ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಸಿಡಿಲ ಕಾಲದೊಳು+ ಎರೆಗುವ೦ತಿರೆ, ಕಡಲು ಕಲ್ಪದೊಳು+ ಉಕ್ಕುವ೦ತಿರೆ ಪೊಡವಿಯು(ಭೂಮಿ)+ ಆಕಸ್ಮಿಕದೊಳು+ ಅಳಿವ೦ತಿರೆ ರಸಾತಳಕೆ ತುಡುಕುವುದು ರಕ್ಕಸರ ಭಯ ಹುಡಿಹುಡಿಯಹುದು ಸುರ ವಿಭವವ+ ಎಮಗೆ+ ಇಮ್ಮಡಿಯು+ ಅವರು ನಿವಾತಕವಚರು ಪಾರ್ಥ ಕೇಳೆ೦ದ.
ಅರ್ಥ: ಪಾರ್ಥನು ಇಂದ್ರನು ತನನ್ನು ಕುರಿತು,' ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವು ಸಿಡಿಲುಬಡಿಯುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಸದಾ ಎರೆಗುವ೦ತಿರವುದು;, ಕಡಲು ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕುವ೦ತಿರುವುದು; ಭೂಮಿಯುಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಾಶವಾದೆರೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ನಮಗೆ ರಕ್ಕಸರ ಭಯ ರಸಾತಳಕ್ಕೆ ತುಡುಕುವುದು, ಸುರರ ದೇವತೆಗಳ ವೈಭವವ ಹುಡಿಹುಡಿಯಾಗುವುದು ಎಂಬ ಭಯವಿದೆ. ನಮಗೆ ಇಮ್ಮಡಿಯಷ್ಟು ಅವರು- ಆ ನಿವಾತಕವಚರು ಬಲಿಷ್ಠರು ಪಾರ್ಥನೇ ಕೇಳು, ಎಂದ.
ಕೆತ್ತಕದ ತೆಗೆಯದು ಸುರೌಘದ
ಹೊತ್ತಸರಕಿಳಿಯದು ಸುಕಲ್ಪಿತ
ಮತ್ತ ಗಜ ರಥವಾಜಿ ತೆಗೆಯವು ಪುರದ ಭಾಹೆಯಲಿ |
ತೆತ್ತು ಹರಿಯದು ಕಾದಿ ರಣದಲಿ
ಸತ್ತು ಜ೦ಗಿದು ಸುರರ ಸತಿಯರು
ತೊತ್ತಿರಾದರು ಖಳರ ಮನೆಗಳಿಗೆ೦ದನಮರೇ೦ದ್ರ || ೭ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕೆತ್ತ ಕದ ತೆಗೆಯದು ಸುರ+ ಓಘದ(ರಭಸ, ಸಮೂಹ,) ಹೊತ್ತ ಸರಕು((ವಸ್ತುಗಳನ್ನು)) ಇಳಿಯದು ಸುಕಲ್ಪಿತ(ಸಿಂಗರಿಸಿದ) ಮತ್ತ ಗಜ ರಥವಾಜಿ ತೆಗೆಯವು, ಪುರದ ಭಾಹೆಯಲಿ, ತೆತ್ತು ಹರಿಯದು ಕಾದಿ ರಣದಲಿ(ರಣ- ಯುದ್ಧ) ಸತ್ತು ಜ೦ಗಿದು ಸುರರ ಸತಿಯರು ತೊತ್ತಿರು+ ಆದರು ಖಳರ ಮನೆಗಳಿಗೆ+ ಎ೦ದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರ
ಅರ್ಥ:ಮುಂದುವರಿದು ಇಂದ್ರನು ಪಾರ್ಥನಿಗೆ,'ಈ ದಾನವರ ಕಾಟದಿಂದ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ವರ್ಗದ ಸುಂದರ ಬಾಗಿಲ ಕದವನ್ನು ತೆಗೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಸುರರ ಸಮೂಹ ಹೊತ್ತು ತಂದ ಸರಕನ್ನು ವಳಗೆ ತಂದು ಇಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಿಂಗರಿಸಿದ ಮತ್ತ ಗಜ ರಥ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯವಂತಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ತೆತ್ತು ಹರಿಯದು- ಸಾಧ್ಯವಾಗದು, ದೇವಗಣ ಸತ್ತು ಜ೦ಗಾಗಿ- ಸತ್ವ ಇಲ್ಲದವರಾಗಿರುವರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ದೇವಕನ್ಯೆಯರು, ಪತ್ನಿಯರು ಆ ಖಳರ- ದುಷ್ಟರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೊತ್ತಾಗಿರುವರು- ಸೇವಕರಾಗಿರುವರು,' ಎ೦ದನು ಇ೦ದ್ರ.
ಭಯದ ಬಾಹೆಯಲಪಸರದ ನಿ
ಶ್ಚಯದ ದುಮ್ಮಾನದ ವಿಘಾತಿಯ
'ಲಯದ ಲಾವಣಿಗೆಯ ವಿರಾಗದ ತಡಿಯ ಸ೦ಕಟದ |
'ಪಯದ ಪಾಡಿನ ಹೃದಯ ಕ೦ಪದ
'ನಯನದೊರತೆಯ ಬಗೆಯ ಕೊರತೆಯ
ಜಯದ ಜೋಡಿಯ ದೇವರಿದೆ ನೋಡೆ೦ದನಮರೇ೦ದ್ರ || ೮ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಭಯದ ಬಾಹೆಯಲಿ(ಬದಿ)+ ಅಪಸರದ(ಸರ- ಉಲಿ, ಧ್ವನಿ) ನಿಶ್ಚಯದ, ದುಮ್ಮಾನದ(ಸಂಕಟ) ವಿಘಾತಿಯ(ನಾಶವಾಗುವ) ಲಯದ(ಮನ ಸ್ಥಿತಿಯ) ಲಾವಣಿಗೆಯ(ಗುಂಪು, ಸಮೂಹ, ವಶ, ಅಧೀನ) ವಿರಾಗದ ತಡಿಯ(ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಎಲ್ಲೆಯ, ದಡದಲ್ಲಿ), ಸ೦ಕಟದ ಪಯದ(ನೀರು,ಹಾಲು ) ಪಾಡಿನ(ಸ್ಥಿತಿ), ಹೃದಯ ಕ೦ಪದ(ನಡುಕ) ನಯನದ+ ಒರತೆಯ(ನೀರು) ಬಗೆಯ(ಮನಸ್ಸಿನ) ಕೊರತೆಯ ಜಯದ ಜೋಡಿಯ(ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟಿನ ಸ್ಥತಿಯಲ್ಲ) ದೇವರು(ದೇವತೆಗಳು)+ ಇದೆ(ಇದ್ದಾರೆ) ನೋಡೆ೦ದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರ
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ದೇವೇಂದ್ರನು,ದೇವತೆಗಳು ಭಯದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಶ್ಚಯದ ಗಟ್ಟಿದನಿಯಿಲ್ಲದ, ಸಂಕಟದ, ನಾಶದ ಲಯದ ವಶದಲ್ಲಿ, ವಿರಾಗದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಸ೦ಕಟದ ನೀರುಕುಡಿದ ಪಾಡುಪಡುತ್ತಾ, ಹೃದಯ ನಡುಕದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಒರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮನಸ್ಸಿನ, ಜಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದಾರೆ ನೋಡು ಎ೦ದನು,' ಇ೦ದ್ರ.
ಅವರುಪೇಕ್ಷೆಯ ಉಳಿವಿನಲಿ ನ
ಮ್ಮವರ ಬೇಹಿನ ಸುಳಿವಿನಲಿ ಮೇ
ಣವರನಳುಕಿಸುವಾದಿದೈವಿಕ ಕರ್ಮಗತಿಗಳಲಿ |
ದಿವಿಜರಿ೦ದವರುಳಿದರಾ ದಾ
ನವರ ಮರ್ದಿಸಿ ದೇವಲೋಕವ
ನೆವಗೆ ನಿರುಪದ್ರವದಲೆಡೆಮಾಡೆ೦ದ ನಮರೇ೦ದ್ರ || ೯ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಅವರುಪೇಕ್ಷೆಯ(ಅವರ + ಉಪೇಕ್ಷೆಯ- ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲದ) ಉಳಿವಿನಲಿ(ಉಳಿವು- ಇರುವಿಕೆ, ಇರುವಾಗ, ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ನಮ್ಮವರ ಬೇಹಿನ ಸುಳಿವಿನಲಿ(ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕಾವಲಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಮೇಣ್+ ಅವರನು+ ಅಳುಕಿಸುವ(ಸೂಲಿಸುವ)+ ಆದಿದೈವಿಕ ಕರ್ಮಗತಿಗಳಲಿ(ದೈವನಿಯಮದ ಕರ್ಮಫಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ದಿವಿಜರಿ೦ದ (ದೇವತೆಗಳಿಂದ)+ ಅವರು+ ಉಳಿದರೆ(ಸಾಯದಿದ್ದರೆ) ದಾನವರ ಮರ್ದಿಸಿ(ನಾಶಮಾಡಿ) ದೇವಲೋಕವನು+ ಎವಗೆ(ನಮಗೆ) ನಿರುಪದ್ರವದಲಿ(ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ)+ ಎಡೆಮಾಡು (ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮಾಡು)+ ಎ೦ದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರ
ಅರ್ಥ:ಇಂದ್ರನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ, ಆ ದಾನವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾವಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತು ಆದಿದೈವಿಕ ಕರ್ಮಗತಿಯ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆಗದೆ, ಅವರು ಸಾಯದೆ ಉಳಿದರೆ, ಆ ದಾನವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ನಮಗೆ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ದಾನವರಿಂದ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು ಎ೦ದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರ
ಹೈಹಸಾದವು ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯವ
ಗಾಹಿಸುವೊಡರಿದೇನು ದೈತ್ಯರು
ಸಾಹಸಿಗರೇ ಸದೆವೆನೀ ಸುರಜನಕೆ ಹಿತವಹರೆ |
ಆಹರಾಸ್ತ್ರದೊಳಮರವೈರಿ
ವ್ಯೂಹಭ೦ಜನವಹುದು ನಿಷ್ಪ್ರ
ತ್ಯೂಹ ನಿಶ್ಚಯವೆ೦ದು ಬಿನ್ನವಿಸಿದನು ಸುರಪತಿಗೆ || ೧೦ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಹೈ,ಹಸಾದವು(ಆಯಿತು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆ - ಒಪ್ಪಿಗೆ) ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯ+ ಅವಗಾಹಿಸುವೊಡೆ+ ಅರಿದೇನು ದೈತ್ಯರು ಸಾಹಸಿಗರೇ ಸದೆವೆನು+ ಈ ಸುರಜನಕೆ ಹಿತವಹರೆ ಆಹರಾಸ್ತ್ರದೊಳು+ ಅಮರವೈರಿ ವ್ಯೂಹಭ೦ಜನವು+ ಅಹುದು ನಿಷ್ಪ್ರತ್ಯೂಹ(ನಿಷ್ಪ್ರತಿ+ ಪ್ರತಿ ವ್ಯೂಹ- ಶತ್ರು ಸೇನೆ, ವ್ಯೂಹ- ಸೇನೆಯ, ನಿಷ್-ಇಲ್ಲ, ನಾಶ- ಶತ್ರುಸೇನೆಯ ನಾಶ) ನಿಶ್ಚಯವೆ೦ದು ಬಿನ್ನವಿಸಿದನು(ತಿಳಿಸಿದನು) ಸುರಪತಿಗೆ(ಇಂದ್ರನಿಗೆ)
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ತಂದೆ ಇಂದ್ರನಿಗೆ,'ಆಯಿತು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಗೆ - ಒಪ್ಪಿಗೆ. ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯ ಗಮನ ನನ್ನ ಮೇಲಿರಲು,ಅದು ಅಸಾದ್ಯವೇ? ದೈತ್ಯರು ಗೆಲ್ಲಲಅರದ ಸಾಹಸಿಗರೇ? ಕೊಲ್ಲುವೆನು. ಈ ಸುರಲೋಕದ ಜನರಿಗೆ ಹಿತವು ಆಗುವುದಾದರೆ, ಆ ಶಿವನ ಪಾಶುಪತ ಅಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ವೈರಿ ವ್ಯೂಹದ ನಾಶವು ಆಗುವುದು. ಶತ್ರುಸೇನೆಯ ನಾಶ ನಿಶ್ಚಯವು ಎ೦ದು ವಿನಯದಿಂದ ತಿಳಿಸಿದನು.
ಈ ರಥವನೇ ಹೊಡಿಸಿದೆನೀ
ಸಾರಥಿಯ ಬೆಸಸಿದೆನು ಸುರ ಪರಿ
ವಾರ ನೆರೆದುದನೆಣಿಸಲಳವೇ ಕೋಟಿ ಜಿಹ್ವೆಯಲಿ |
ವಾರಣದ ಹಯ ರಥ ಪದಾತಿಯ
ಭಾರಣೆಗೆ ದೆಸೆ ನೆರೆಯದಿ೦ದ್ರನ
ವೀರ ಭಟರೆನ್ನೊಡನೆ ನೆರೆದುದು ರಾಯ ಕೇಳೆ೦ದ || ೧೧ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಈ ರಥವನೇ ಹೊಡಿಸಿದೆನು(ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಸಿದನು- ನೆಡೆಸಿದನು ),+ ಈ ಸಾರಥಿಯ(ಮಾತಲಿಯ) ಬೆಸಸಿದೆನು(ಮುಂದೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಹೇಳಿದೆನು), ಸುರ(ದೇವತೆಗಳ) ಪರಿವಾರ ನೆರೆದುದನು (ಸೇರಿತ್ತು)+ ಎಣಿಸಲು+ ಅಳವೇ(ಸಾಧ್ಯವೇ- ಇಲ್ಲ.) ಕೋಟಿ ಜಿಹ್ವೆಯಲಿ(ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ), ವಾರಣದ(ಆನೆ) ಹಯ ರಥ ಪದಾತಿಯ ಭಾರಣೆಗೆ (ಮಹಿಮೆ, ಗೌರವ; ದಟ್ಟಣೆ) ದೆಸೆ ನೆರೆಯದು (ನೆರೆ-ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ; ಸಾಲದು)+ ಇ೦ದ್ರನ ವೀರ ಭಟರು+ ಎನ್ನೊಡನೆ ನೆರೆದುದು(ಸೇರಿದರು) ರಾಯ ಕೇಳೆ೦ದ.
ಅರ್ಥ:ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಎದುರಿಗಿದ್ದ ರಥ, ಸಾರಥಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಇಂದ್ರನು ಈ ರಥವನ್ನೇ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಸಿದನು; ಈ ಸಾರಥಿ ಮಾತಲಿಯನ್ನು ನಾನು ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಗೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲು ಹೇಳಿದೆನು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಪರಿವಾರ ಸೇರಿತ್ತು. ಆ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ- ಇಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ಕೋಟಿ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಎಣಿಸಲು ಆಗದು. ಆನೆ, ಕುದುರೆ ರಥ ಪದಾತಿಯ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ದಿಕ್ಕುಗಳೇ ಸಾಲದು. ಇ೦ದ್ರನ ವೀರ ಭಟರು ನನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿದರು. ಧರ್ಮರಾಯನೇ ಕೇಳು,' ಎ೦ದ.
ಹೊಲಬಿಗರು ಹರಿದರು ಸುರೇ೦ದ್ರನ
ದಳದ ಮಾನ್ಯರ ಸನ್ನೆಯಲಿ ದಿಗು
ವಳೆಯದಗಲದೊಲಿವ ಲಲಿತಚ್ಛತ್ರ ಚಮರಗಳ |
ಜಲಧಿ ಜಲಧಿಯ ಹಳಚಲಗಿದ
ವ್ವಳಿಪ ವಾದ್ಯ ದ್ವನಿಯ ಡಾವರ
ಸೆಳೆದುದಸುರರ ಧುರದ ದೈರ್ಯವನರಸ ಕೇಳೆ೦ದ || ೧೨ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಹೊಲಬಿಗರು((ದೇ) ದಾರಿಗ, ಪ್ರಯಾಣಿಕ) ಹರಿದರು(ಚಲಿಸಿದರು) ಸುರೇ೦ದ್ರನ ದಳದ ಮಾನ್ಯರ(ಮುಖ್ಯರು) ಸನ್ನೆಯಲಿ, ದಿಗುವಳೆಯದಗಲದ (ದಿಕ್+ ವಲಯದ-ಪ್ರದೇಶದ+ ಅಗಲದ) ಒಲಿವ ಲಲಿತಚ್ಛತ್ರ ಚಮರಗಳ, ಜಲಧಿ ಜಲಧಿಯ ಹಳಚಲು (ಪಳಂಚು- ತಾಗು, ಬಡಿ, ಆಕ್ರಮಿಸು, ಮುತ್ತು, ವ್ಯಾಪಿಸು,ಪ್ರಕಾಶಿಸು)+ ಅಗಿದು+ ಅವ್ವಳಿಪ(ಹಬ್ಬು,ಹರಡು,ಕೆರಳು, ಹಾರು, ಆರ್ಭಟಿಸುವ) ವಾದ್ಯ ದ್ವನಿಯ ಡಾವರ(ತೀವ್ರತೆ,ರಭಸ, ಗದ್ದಲ) ಸೆಳೆದುದು+ ಅಸುರರ(ದಾನವರ) ಧುರದ ದೈರ್ಯವನು+ ಅರಸ ಕೇಳೆ೦ದ.
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಅರಸನೇ ಕೇಳು,'ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದ ದೇವಸೈನಿಕರು ಸುರೇ೦ದ್ರನ ದಳದ ಮುಖ್ಯರು ಸನ್ನೆಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಮುಂದೆ ಚಲಿಸಿದರು. ಅವರು ದಿಕ್ಕುಗಳ ವಲಯದ ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಒಲೆದಾಡುವ ಸುಂದರ ಚ್ಛತ್ರ ಚಾಮರಗಳ ಸಾಗರವು ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಆಕ್ರಮಿಸುವಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಅಗಿದು-ಬಡಿದು ಆರ್ಭಟಿಸುವ ವಾದ್ಯ ದ್ವನಿಯ ಗದ್ದಲವು ದಾನವರ ಯುದ್ಧದ ದೈರ್ಯವನ್ನು ಸೆಳೆದುದು- ಎಳೆದು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿತು,' ಎ೦ದ.
ಆಳು ನೆಡೆದುದು ಮು೦ಗುಡಿಯ ಹರಿ
ಧಾಳಿ ನೂಕಿ ಹಿರಣ್ಯ ನಗರಿಯ
ಮೂಲೆಗೈದಿತು ಹೊಯ್ದರಲ್ಲಿಯ ಬಿನುಗು ಬಿಚ್ಚಟೆಯ |
ಸೂಳವಿಸಿದವು ಸನ್ನೆಯಲಿ ನಿ
ಸ್ಸಾಳ ದನುಜ ಪುರೋಪಕ೦ಠದ
ಕೂಲವತಿಗಳ ತೀರದಲಿ ಬಿಡಿಸಿದನು ಪಾಳೆಯವ || ೧೩ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಆಳು(ಸೈನಿಕ, ಸೇನೆ) ನೆಡೆದುದು ಮು೦ಗುಡಿಯ(ಮುಂಭಾಗದ ಸೈನ್ಯ) ಹರಿಧಾಳಿ(ಹರಿ -ಇಂದ್ರನ), ನೂಕಿ ಹಿರಣ್ಯ ನಗರಿಯ ಮೂಲೆಗೆ+ ಐದಿತು(ಬಂದಿತು) ಹೊಯ್ದರು+ ಅಲ್ಲಿಯ ಬಿನುಗು (ಅಲ್ಪವಾದ, ಕ್ಷುದ್ರವಾದ) ಬಿಚ್ಚಟೆಯ(ಹರಡು), ಸೂಳವಿಸಿದವು (ದೊಡ್ಡ ಸದ್ದುಮಾಡು; ಆರ್ಭಟಿಸು; ಕೂಗು.) ಸನ್ನೆಯಲಿ ನಿಸ್ಸಾಳ(ಚರ್ಮವಾದ್ಯ, ರಣವಾದ್ಯ); ದನುಜ ಪುರೋಪಕ೦ಠದ(ಪುರ+ ಉಪಕಂಠ- ನಗರದ ಉಪಕಂಠ- ಬಾಗಿಲ- ದ್ವಾರದ) ಕೂಲವತಿಗಳ (ನದಿ} ತೀರದಲಿ ಬಿಡಿಸಿದನು ಪಾಳೆಯವ.
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಮಂದುವರಿದು,'ದೇವಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಇಂದ್ರನ ಧಾಳಿಸೈನ್ಯ ನೂಕಿ- ನುಗ್ಗಿ ಮುಂದೆ ನೆಡೆಯಿತು. ಅದು ಹಿರಣ್ಯ ನಗರಿಯ ಮೂಲೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಕ್ಷುದ್ರವಾದ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ದೊಡ್ಡ ಸದ್ದುಮಾಡಿದವು. ಇಂದ್ರನ ಸನ್ನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ರಣವಾದ್ಯ ಮೊಳಗಿತು. ದಾನವರ ನಗರದ ದ್ವಾರದ ಬಳಿಯ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಪಾಳೆಯವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು.
ಅರಿಯದಾ ಪಟ್ಟಣವಿದೇನೋ
ಹೊರಗೆ ಗಜ ಬಜವೆನೆಸುಪರ್ವರ
ಕುರುಹುಗಳನರಿದಮರರಿಪು ಹರಿದರರಮನೆಗೆ |
ಬಿರುನಗೆಯ ಸುಮ್ಮಾನದುಬ್ಬಿನ
ನೆರೆನಗೆಯ ನಯನಾ೦ಬುಗಳ ಖಳ
ನೆರಗಲತಿ ಸುಮ್ಮಾನವೇನೆ೦ದಸುರ ಬೆಸಗೊ೦ಡ || ೧೪ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಅರಿಯದು+ ಆ ಪಟ್ಟಣವು+ ಇದು+ ಏನೋ ಹೊರಗೆ ಗಜಬಜವು+ ಎನೆ(ಎನ್ನಲು), ಸುಪರ್ವರ (ಸು+ ಪರ್ವ - ಭಾಗದವರು- ದೇವತೆಗಳ) ಕುರುಹುಗಳನು+ ಅರಿದು+ ಅಮರರಿಪು(ದಾನವ- ) ಹರಿದರು(ಹೋದರು)+ ಅರಮನೆಗೆ ಬಿರುನಗೆಯ ಸುಮ್ಮಾನದ+ ಉಬ್ಬಿನ ನೆರೆನಗೆಯ ನಯನಾ೦ಬುಗಳ(ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ, ಅಂಬು- ನೀರು) ಖಳನು(ದಾನವರಾಜನು)+ ಎರಗಲು(ಬರಲು)+ ಅತಿ ಸುಮ್ಮಾನವೇನೆ೦ದು+ ಅಸುರ ಬೆಸಗೊ೦ಡ
ಅರ್ಥ:ದಾನವರ ದೊರೆ,'ಸುವರ್ಣನಗರಿಯ ಹೊರಗೆ ಇದು ಏನೋ ಗಜಬಜವು,ಅದೇನೆಂದು ತಿಳಿಯದು ಎನ್ನಲು, ದೇವತೆಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ದಾನವ ದೂತರು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಸಂತೊಷದ ಉಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನಗೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರಲು, ಖಳ ದಾನವರಾಜನು ಅತಿಯಾದ ಆನಂದದ ಸಂಗತಿ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಿದ.
ಜೀಯ ಬಲೆಗಳ ತೆಗೆಸು ನೆಡೆ ನಿ
ರ್ದಾಯದಲಿ ನಿಮ್ಮಡಿಯ ಬೇಟೆಗೆ
ರಾಯ ಮೃಗವೈತ೦ದವಿದೆ ನಗರೋಪಕ೦ಠದಲಿ |
ಹೋಯಿತಸುರರಕೈಯ ಹೊಸೆದಿರು
ಪಾಯ ಪಾಯವಧಾರೆನಲು ಖಳ
ರಾಯ ಕೇಳುತ ಮೃಗವದಾವುದೆನುತ್ತ ಬೆಸಗೊ೦ಡ || ೧೫ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಜೀಯ ಬಲೆಗಳ(ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧನ) ತೆಗೆಸು ನೆಡೆ ನಿರ್ದಾಯದಲಿ (ಅಖಂಡ,ಪರಿಪೂರ್ಣ) ನಿಮ್ಮಡಿಯ ಬೇಟೆಗೆ ರಾಯ ಮೃಗವು (ದೊಡ್ಡ ಮೃಗವು)+ ಐತ೦ದವಿದೆ(ಬಂದಿದೆ) ನಗರ+ ಉಪಕ೦ಠದಲಿ(ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ) ಹೋಯಿತು+ ಅಸುರರ ಕೈಯ ಹೊಸೆದಿರು(ಹೊಸೆದು ಇರು- ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸು)+ ಉಪಾಯ+ ಅಪಾಯ+ ಅವಧಾರು(ಆಲಿಸು) ಕೇಳು+ ಎನಲು ಖಳರಾಯ ಕೇಳುತ ಮೃಗವು+ ಅದಾವುದು+ ಎನುತ್ತ ಬೆಸಗೊ೦ಡ(ಕೇಳಿದ)
ಅರ್ಥ:ದಾನವ ದೂತನು ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಿಗೆ, 'ಜೀಯ ಬಲೆಗಳ ತೆಗೆಸು, ಪೂರ್ತಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನೆಡೆ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ- ನೀವು ಮಾಡುವ ಬೇಟೆಗೆ 'ರಾಯ ಮೃಗವು' ನಮ್ಮ ನಗರದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸುಮ್ಮನಿದ್ದರೆ ಅಸುರರ ಕೈ ಹೋಯಿತು; ಅಸುರರನ್ನು ಉಪಾಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸು; ಅಪಾಯವನ್ನು ಆಲಿಸು,' ಎನ್ನಲು ಖಳ ನಿವಾತಕವಚ ರಾಜನು, ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ,'ಮೃಗವು- ನಮ್ಮ ಬೇಟೆಗೆ ಸಿಗಲು ಬಂದಿರುವುದು ಅದು ಯಾವುದು? ಎಂದು ಕೇಳಿದ.
ಜೋಡಿಸಿದ ನಮರೇ೦ದ್ರ ನಮರರ
ವೇಡೆಯಾಯ್ತು ಹಿರಣ್ಯ ನಗರಿಗೆ
ಗಾಢ ಬಲರದೆ ಬ೦ದು ವರುಣ ಯಮಾಗ್ನಿ ವಾಯುಗಳು |
ರೂಢಿ ಗಚ್ಚರಿಯಾಯ್ತಲಾ ಪರಿ
ಗೂಢ ಮೃಗಗಣವಿಲ್ಲವಿದೆ ನಿ
ರ್ಮೂಢರನು ಹಿಡಿತರಿಸುಯೆ೦ದನು ದೂತನೊಡೆಯ೦ಗೆ|| ೧೬ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಜೋಡಿಸಿದನು+ ಅಮರೇ೦ದ್ರನು+ ಅಮರರ ವೇಡೆಯ(ದೇವತೆಗಳ ಆಕ್ರಮಣ, ಆವರಣ (ಪ್ರದೇಶ), ಬಂಧನ, ಬಲೆ)+ ಆಯ್ತು ಹಿರಣ್ಯ ನಗರಿಗೆ ಗಾಢಬಲರು(ಬಹಳ ಬಲರು)+ ಅದೆ ಬ೦ದು ವರುಣ ಯಮ+ ಅಗ್ನಿ ವಾಯುಗಳು, ರೂಢಿ ಗಚ್ಚರಿಯು+ ಆಯ್ತಲ+ ಆ ಪರಿ ಗೂಢ ಮೃಗಗಣವಿಲ್ಲವು+ ಇದೆ(ಈಗ ಈ ಕೂಡಲೆ) ನಿರ್ಮೂಢರನು(ಜಾಣ ದೇವತೆಗಳನ್ನು) ಹಿಡಿತರಿಸು+ ಯೆ೦ದನು ದೂತನು+ ಒಡೆಯ೦ಗೆ
ಅರ್ಥ:ದಾನವ ದೂತನು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಗೆ- ರಾಜನಿಗೆ,'ದೇವತೆಗಳ ಅಮರೇ೦ದ್ರನು ನಮ್ಮ ಹಿರಣ್ಯನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಧನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಲೆಯ ಜೋಡಿಸಿಯೂ ಆಕ್ರಮಣವೂ ಆಯ್ತು. ಅವರು ಬಹಳಬಲರು; ಅದೇ ವರುಣ, ಯಮ, ಅಗ್ನಿ ವಾಯುಗಳು ಬ೦ದು ಮುತ್ತಿರುವರು. ಇದು ರೂಢಿಗೆ ವಿರೋಧ; ಸೋತವರು ಬಂದುದು ಅಚ್ಚರಿಯು ಆಯ್ತಲ್ಲವೇ. ಆ ಪರಿಯ ಗೂಢ-ರಹಸ್ಯ ಮೃಗಗಣವು ಇಲ್ಲವು. ಈ ಕೂಡಲೆ ಜಾಣ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿತರಿಸು,'ಎಂದನು.
ಇವನ ಹೊಯ್ ಕಟವಾಯಕೊಯ್ ತ
ಪ್ಪುವನೆ ಸುರಪತಿ ಶಿವಶಿವಾ ಸುರ
ರವಗಡಿಸುವರೆ ವೇಡೆ ಗಡ ಹೈರಣ್ಯ ನಗರಿಯಲಿ ||
ಇವನ ಸೀಳೆನೆ ಹೊರಗೆ ಸುರ ಸೈ
ನ್ಯವನು ಸೀಳಿದು ಬಳಿಕ ನೀ ನಿ
ನ್ನವನ ಮನವೊಲಿವ೦ತೆ ಮಾಡೆನೆ ಖಳನು ಖತಿಗೊ೦ಡ || ೧೭||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಇವನ ಹೊಯ್(ಇವನಿಗೆ ಹೊಡಿ,) ಕಟವಾಯಕೊಯ್(ಇವನ ಕಟಬಾಯನ್ನು ಕೊಯಿದುಹಾಕು) ತಪ್ಪುವನೆ ಸುರಪತಿ ಶಿವಶಿವಾ(ಸುರಪತಿ ಇಂದ್ರ ನನಗೆವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನೆಡೆದು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವನೇ?) ಸುರರು+ ಅವಗಡಿಸುವರೆ(ಧಾಳಿಮಾಡುವರೇ?) ವೇಡೆ ಗಡ(ಆಕ್ರಮಣವೇ ಅಬ್ಬಾ!) ಹೈರಣ್ಯ ನಗರಿಯಲಿ, ಇವನ(ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಇವನನ್ನು) ಸೀಳೆನೆ(ಸೀಳು ಎನೆ- ಎನ್ನಲು) ಹೊರಗೆ ಸುರ(ದೇವ) ಸೈನ್ಯವನು ಸೀಳಿದು(ಸೀಳಿದ ಆ ನಂತರ) ಬಳಿಕ ನೀ ನಿನ್ನವನ(ನೀನು ನಿನ್ನ ದೂತನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋಚಿದಂತೆಏನುಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡು) ಮನವೊಲಿವ೦ತೆ ಮಾಡೆನೆ, ಖಳನು ಖತಿಗೊ೦ಡ(ದಾನವರಾಜನು ಪೋದ್ರೇಕಗೊಂಡ.)
ಅರ್ಥ:ದಾನವರಾಜನು ದೂತನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದನ್ನು ನಂಬದೆ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ,'ಇವನಿಗೆ ಹೊಡಿಯಿರಿ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಇವನ ಕಟಬಾಯನ್ನು ಕೊಯಿದುಹಾಕು. ಸುರಪತಿ ಇಂದ್ರ ನನಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನೆಡೆದು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವನೇ? ಸುರರು ಧಾಳಿಮಾಡುವರೇ? ಸೊತು ಸುಣ್ನವಾಗಿರುವ ಅವರಿಂದ ಆಕ್ರಮಣವೇ ಗಡ! ಅಬ್ಬಾ! ಈ ಹಿರಣ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಇವನನ್ನು ಸೀಳು- ಎನ್ನಲು. ದೂತನು ಹೊರಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಆ ನಂತರ ನೀನು ನಿನ್ನವನೇ ಆದ ನಿನ್ನ ದೂತನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋಚಿದಂತೆ ಏನುಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡು, ಸೀಳಿಹಾಕು ಎನ್ನಲು, ಖಳ ದಾನವರಾಜನು ಪೋದ್ರೇಕಗೊಂಡ.
ಬ೦ದನೇ ಸುರರಾಯನಕಟಕಟೈ
ತ೦ದು ಮುತ್ತಿತೆ ದಿವಿಜಗಣ ತರು
ಣೇಂದುಧರನೇ ತರಿಸಿದನೋ ಶಿವಶಿವ ವೀಶೇಷವಲ |
ಇ೦ದಿನಲಿ ಕಡೆ ತನಗೆ ಮೇಣು ಪು
ರ೦ಧರನು ನಿರ್ನಾಮನೈಸಲೆ
ಯೆ೦ದು ಬಿಟ್ಟನು ಚೂಣಿಯನು ಪಟುಭಟರ ಬೊಬ್ಬೆಯಲಿ || ೧೮ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಬ೦ದನೇ ಸುರರಾಯನು+ ಅಕಟಕಟ+ ಐತ೦ದು(ಬಂದು) ಮುತ್ತಿತೆ ದಿವಿಜಗಣ(ದೇವಸೇನೆ), ತರುಣೇಂದುಧರನೇ (ಬಾಲಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶಿವನೇ) ತರಿಸಿದನೋ ಶಿವಶಿವ! ವೀಶೇಷವಲ! ಇ೦ದಿನಲಿ ಕಡೆ ತನಗೆ, ಮೇಣು ಪುರ೦ಧರನು ನಿರ್ನಾಮನು+ ಐಸಲೆಯೆ೦ದು(ಹಾಗೇಸರಿ) ಬಿಟ್ಟನು ಚೂಣಿಯನು(ಸೇನೆಯನ್ನು) ಪಟುಭಟರ ಬೊಬ್ಬೆಯಲಿ೯ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ೦
ಅರ್ಥ:ಆಗ ದಾನವರಾಜನು,' ಇಂದ್ರನು ಬ೦ದನೇ? ಅಕಟಕಟ ದೇವಸೇನೆ ಬಂದು ಮುತ್ತಿತೆ? ಶಿವನೇ ಈ ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ತರಿಸಿದನೋ! ಶಿವಶಿವ! ಇದು ವೀಶೇಷವಲಾ! ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸದಿದ್ದರೆ ತನಗೆ ಇ೦ದೇ ಕಡೆಯದಿನ. ಬದುಕಿ ಫಲವೇನು? ಮತ್ತೆ ಪುರ೦ಧರನು ನಿರ್ನಾಮನು- ಇಲ್ಲವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪಟುಭಟರು ಬೊಬ್ಬೆಮಾಡುತ್ತಿರಲು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟನು.

ಅರ್ಜುನನ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವ ದಾನವರ ಯುದ್ಧ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಧರಣಿಪತಿ ಚಿತ್ತೈಸು ವೇಲೆಯ
ಶಿರವನೋಡೆದುಬ್ಬೇಳ್ವ ಘನ ಸಾ
ಗರದವೊಲು ಪಿಡಿದೊದರಿ ಕವಿದುದು ಕೂಡೆ ವ೦ಕದಲಿ |
ಕರಿತುರಗ ರಥವಾಜಿ ಕಾಲಾ
ಳುರಣಿಸಿತೀನೇ೦ಬೆನಸುರರ
ದೊರೆಯ ಸನ್ನೆಗೆ ಸೂಳವಿಪ ನಿಸ್ಸಾಳ ರಭಸದಲಿ || ೧೯ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಧರಣಿಪತಿ ಚಿತ್ತೈಸು(ಕೇಳು) ವೇಲೆಯ(ಸಮುದ್ರ ತೀರ, ಎಲ್ಲೆ) ಶಿರವನು+ ಒಡೆದು+ ಉಬ್ಬೇಳ್ವ ಘನ(ದೊಡ್ಡ, ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಸಾಗರದವೊಲು ಪಿಡಿದು+ ಒದರಿ ಕವಿದುದು(ಮತ್ತಿತು) ಕೂಡೆ ವ೦ಕದಲಿ (ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ನಗರಬಾಗಿಲ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ) ಕರಿ ತುರಗ ರಥವಾಜಿ (ಆನೆ ಕುದುರೆ, ಕುದುರೆರಥ) ಕಾಲಾಳು+ ಉರಣಿಸಿತು(ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಟಿತು)+ ಏನ+ ಎ೦ಬೆನು+ ಅಸುರರ ದೊರೆಯ ಸನ್ನೆಗೆ ಸೂಳವಿಪ(ಸರದಿ, ಸಮಯ ೩ ಆರ್ಭಟ,) ನಿಸ್ಸಾಳ(ಭೇರಿ) ರಭಸದಲಿ.
ಅರ್ಥ:ಧರಣಿಪತಿ ಧರ್ಮಜನೇ ಕೇಳು ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಎಲ್ಲೆಯ ಶಿರವನ್ನು ಒಡೆದು ಉಬ್ಬಿ ಮೇಲೆಏಳುವ ಘನ ಸಾಗರದಂತೆ ಹಿಡಿದು ಆರ್ಭಟಿಸಿ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ನಗರಬಾಗಿಲ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೆ ನುಗ್ಗಿಹೋಗಿ ಮತ್ತಿತು. ಅಸುರರ ದೊರೆಯು ಸನ್ನೆಮಾಡಲು ಆನೆ ಕುದುರೆ, ಕುದುರೆರಥ ಕಾಲಾಳು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಆರ್ಭಟಮಾಡುತ್ತಾ ಭೇರಿಯನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತಾ ರಭಸದಿಂದ ಹೊರಟಿತು. ಅದನ್ನು ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ,'ಎಂದನು. .
ಕವಿದುದಸುರರ ಚೂಣಿ ಬೊಬ್ಬೆಯ
ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯದ್ವನಿಯ ಕಹಳಾ
ರವದ ಕೋಳಾಹಳಕೆ ತು೦ಬಿತು ಬಹಳ ಬೇರಿಗಳು |
ರವಿಯನಾಕಾಶವ ದಿಗ೦ತವ
ತಿವಿದು ಕೆದರುವ ಧೂಳಿ ತಿಮಿರಾ
ರ್ಣವವಲೈ ತ್ರೈಜಗವೆನಲು ಜೋ೦ಪಿಸಿದುದರಿಸೇನೆ || ೨೦ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕವಿದುದು(ಮುತ್ತಿತು)+ ಅಸುರರ ಚೂಣಿ(ಸೇನೆ), ಬೊಬ್ಬೆಯ(ಕೂಗು ಸದ್ದು) ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯದ್ವನಿಯ ಕಹಳಾ ರವದ() ಕೋಳಾಹಳಕೆ(ಕೋಲಾಹಲ- ಸದ್ದು), ತು೦ಬಿತು ಬಹಳ ಬೇರಿಗಳು, ರವಿಯನು+ ಆಕಾಶವ ದಿಗ೦ತವ ತಿವಿದು ಕೆದರುವ ಧೂಳಿ ತಿಮಿರ(ಕತ್ತಲೆ)+ ಆರ್ಣವವಲೈ(ಸಮುದ್ರ) ತ್ರೈಜಗವು+ ಎನಲು ಜೋ೦ಪಿಸಿದುದು+ ಅರಿಸೇನೆ.(ಮೈಮರೆ,ಅಲುಗಾಡಿಸು,ನಡುಗಿಸು,).
ಅರ್ಥ:ದಾನವರ ಶತ್ರು ಸೇನೆಯು, ಆರ್ಭಟಿಸುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತಾ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯದ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕಹಳೆಗಳ ಮೊಳಗಿನೊಂದಿಗೆ ಮುತ್ತಿತು. ಅವರ ಕೋಲಾಹಲ ಬಹಳ ಬೇರಿಗಳ ಸದ್ದು ಆಕಾಶವ ದಿಗ೦ತದಲ್ಲಿರುವ ರವಿಯನ್ನು ತಿವಿದು, ಅವರ ನೆಡಿಗಡೆಯಿಂದ ಎದ್ದ ಕೆದರಿದ ಧೂಳಿಯಿಂದ ಮೂರುಜಗವನ್ನೂ ಕತ್ತಲೆಯ ಸಮುದ್ರವವು ಆವರಿಸಿತು ಎನ್ನವಂತೆ ಶತ್ರು ಸೇನೆಯು ಬರಲು, ಅದು ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ನಡುಗಿಸಿತು.
ದಾನವರ ದಕ್ಕಡತನವನದ
ನೇನನೆ೦ಬೆನು ಜೀಯ ತೂಳಿದ
ವಾನೆಗಳು ತರುಬಿದವು ತೇಜಿಗಳುರುಬಿದವು ತೇರು |
ಆನಲಳವೇ ಭಟರ ಶರ ಸ೦
ಧಾನವನು ಬಲುಸರಳ ಸೂಟಿಯ
ಸೋನೆಯಲಿ ಜಗ ನೆನೆಯಿತೆನೆ ಜೋಡಿಸಿತು ಖಳಸೇನೆ || ೨೧ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ದಾನವರ ದಕ್ಕಡತನವನು(ದಕ್ಕಡತನ- ಧೈರ್ಯ,ಸಾಮರ್ಥ್ಯ)+ ಅದನು+ ಏನನೆ೦ಬೆನು ಜೀಯ(ರಾಜನೇ), ತೂಳಿದವು(ನುಗ್ಗು)+ ಆನೆಗಳು ತರುಬಿದವು(ಅಡ್ಡಹಾಕು, ಒಟ್ಟಾಗಿಸು) ತೇಜಿಗಳು+ ಉರುಬಿದವು(ಚುರುಕು,ಬಿರುಸು,ಒತ್ತರ) ತೇರು, ಆನಲು+ ಅಳವೇ(ಅನ್ನಲು- ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ) ಭಟರ ಶರ ಸ೦ಧಾನವನು ಬಲುಸರಳ(ಬಾಣ) ಸೂಟಿಯ(ವೇಗ, ರಭಸ) ಸೋನೆಯಲಿ(ವೇಗದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ) ಜಗ ನೆನೆಯಿತು+ ಎನೆ ಜೋಡಿಸಿತು ಖಳಸೇನೆ.
ಅರ್ಥ:ರಾಜನೇ, ದಾನವರ ಧೈರ್ಯ,ಸಾಮರ್ಥ್ಯ- ವನ್ನು ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ! ಆನೆಗಳು ನುಗ್ಗಿದವು, ಕುದುರೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿಸು ಉರುಬಿದವು- ಬಿರುಸಿನಿಂದ ತೇರು- ರಥಗಳು ನುಗ್ಗಿದವು. ದಾನವಭಟರ ಬಾಣಗಳ ಸ೦ಧಾನದ ವಿಷಯ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ!ಅದು ಬಾಣಗಳ ಬಹಳ ರಭಸದ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ನೆನೆಯಿತು ಎಂಬಂತೆ ಇತ್ತು. ಖಳರಸೇನೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರಿತು.
ಮುರಿದುದಮರರ ಚೂಣಿ ದಾನವ
ರುರುಬೆಗಳುಕಿತು ಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾ
ಧರ ಮಹೋರಗ ಯಕ್ಷ ರಾಕ್ಷಸ ಗುಹ್ಯಕಾದಿಗಳು |
ಹೊರಗೆ ವನವೀಧಿಯಲಿ ಕಾಹಿನ
ಕುರುವದಲಿ ಗೋಪುರದೊಳೌಕಿತು
ಸುರರು ಮುರಿದರು ಮೇಲು ಕಾಳಗವಾದುದಸುರರಿಗೆ || ೨೨ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಮುರಿದುದು+ ಅಮರರ ಚೂಣಿ(ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆ) ದಾನವರ+ ಉರುಬೆಗೆ+ ಅಳುಕಿತು(ಹಿಮ್ಮೆಟಿತು); ಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಮಹೋರಗ ಯಕ್ಷ ರಾಕ್ಷಸ ಗುಹ್ಯಕಾದಿಗಳು ಹೊರಗೆ ವನವೀಧಿಯಲಿ ಕಾಹಿನ ಕುರುವದಲಿ(ದ್ವೀಪ, ನಡುಗಡ್ಡೆ) ಗೋಪುರದೊಳು+ ಔಕಿತು, ಸುರರು ಮುರಿದರು ಮೇಲು ಕಾಳಗವಾದುದು+ ಅಸುರರಿಗೆ
ಅರ್ಥ:ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆ ಮುರಿದು ಚೆಲ್ಲಪಿಲ್ಲಿಯಾಯಿತು. ದಾನವರ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದೇವಸೇನೆ ಹಿಮ್ಮೆಟಿತು; ಸಿದ್ದರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮಹೋರಗಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ಪರ ಇದ್ದ ಯಕ್ಷ ರಾಕ್ಷಸರು, ಗುಹ್ಯಕಾದಿಗಳು (ಕುಬೇರನ ಸೈನ್ಯದವರು) ಹೊರಗೆ ಕಾಡು ಬೀದಿಯ ಕಾವಲಿನ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಅವಿತುಕೊಂಡರು., ಸುರರು-ದೇವತೆಗಳು ಸೋತರು, ಅಸುರರಿಗೆ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲಾಯಿತು.
ಕೆಣಕಿದಸುರರು ಕೋಳುಗಟ್ಟಿತು
ಬಣಗು ಸುರರೋಸರಿಸಿ ಭಾರಾ೦
ಕಣವನೆನ್ನಿದಿರಿನಲಿ ಸುಭಟರು ಸೂಸಿದೆಸೆದೆಸೆಗೆ |
ರಣವನದನೇನೆ೦ಬೆನೈ ಧಾ
ರುಣಿಪತಿಯೆವಿಗ್ರಹದ ವಿಸ್ತಾ
ರಣ ನಿಗುರ್ಗಣೆ ವಿಗಡಿಸಿತು ವಿಬುಧರ ವಿಡಾಯಿಗಳ || ೨೩ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕೆಣಕಿದ ಸುರರು ಕೋಳುಗಟ್ಟಿತು(ಸೋಲುಪಡೆದರು, ಮಾನ ಗೆಟ್ಟರು) ಬಣಗು(ದುರ್ಬಲ) ಸುರರು+ ಓಸರಿಸಿ(ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿ, ಹಿಂಜರಿ) ಭಾರಾ೦ಕಣವನು(ರಣರಂಗವನ್ನು)+ ಎನ್ನಿದಿರಿನಲಿ(ಅರ್ಜುನನ - ನನ್ನ ಎದುರಲ್ಲಿ) ಸುಭಟರು ಸೂಸಿ(ಚೆಲ್ಲಿ - ಹರಡಿ) ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ರಣವನು,+ ಅದನು+ ಏನು+ ಎ೦ಬೆನೈ ಧಾರುಣಿಪತಿಯೆ, ವಿಗ್ರಹದ(ಯುದ್ಧ) ವಿಸ್ತಾರಣ ನಿಗುರ್ಗಣೆ(ನಿಗುರ್ + ಕಣೆ- ಗಟ್ಟಿ ಬಾಣಗಳು) ವಿಗಡಿಸಿತು(ವಿಗಡಿಸು- ಭಂಗಪಡಿಸು; ಕ್ಷೋಭೆಗೆ ಒಳಗಾಗು; ವಿರೋಧಿಸು) ವಿಬುಧರ(ಸುರ, ದೇವತೆ) ವಿಡಾಯಿಗಳ(ಠೀವಿ,ಗತ್ತು, ಜಂಬ).
ಅರ್ಥ::ಅರ್ಜುನನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದ,'ದಾನವರನ್ನು ಕೆಣಕಿದ ದೇವತೆಗಳು ಸೋಲುಪಡೆದರು, ಮಾನ ಗೆಟ್ಟರು. ದುರ್ಬಲ ಸುರರು ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ರಣರಂಗವನ್ನು ನನ್ನ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಸುಭಟರು ಚದುರಿ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದರು. ಅದನ್ನು ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ ಧಾರುಣಿಪತಿಯೆ- ರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧದ ವಿಸ್ತಾರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ ರಾಜ ಧರ್ಮಜನೇ. ಉತ್ತಮ ಅಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ಠೀವಿ,ಗತ್ತು, ಭಂಗಪಟ್ಟಿತು.
ಬಳಿಕ ಬಿಟ್ಟನು ರಥವನೀ ಮಾ
ತಲಿ ವಿಭಾಡಿಸಿ ಹೊಕ್ಕು ಚೂಣಿಯ
ಬಲಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲಿ ಮುಳುಗಿತು ವರೂಥವಿದು |
ಬಲದಲೆಚ್ಚೆನು ಹಿ೦ದು ಮು೦ದಿ
ಟ್ಟಳಿಸಿದರನಿಟ್ಟೊರೆಸಿದೆನು ಮು೦
ಕೊಳಿಸಿ ಮೇಲ್ವಾಯ್ವವರ ಮುರಿದೆನು ವಾಮ ಭಾಗದಲಿ || ೨೪ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಬಳಿಕ ಬಿಟ್ಟನು ರಥವನು+ ಈ ಮಾತಲಿ(ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಅರ್ಜುನನ್ನು ಕರೆತಂದು ರಥದೊಡನೆ ಧರ್ಮಜನ ಎದುರಿಗೆ ಇದ್ದವನು). ವಿಭಾಡಿಸು(ಭೇದಿಸಿ, ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ) ಹೊಕ್ಕು ಚೂಣಿಯ(ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಸೈನ್ಯ, ) ಬಲಸಮುದ್ರದ (ವಿಶಾಲವಾದ ಸೇನೆ) ಮಧ್ಯದಲಿ, ಮುಳುಗಿತು(ಕಾಣದಂತೆ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಮುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟತು) ವರೂಥವು + ಇದು, ಬದಲಿ + ಎಚ್ಚೆನು ಹಿ೦ದು ಮು೦ದೆ+ ಇಟ್ಟಳಿಸಿದರನು(ಒಗ್ಗೂಡಿಕೊಂಡು, ಗುಂಪಾಗಿ) ಇಟ್ಟು(ಹೊಡೆದು)+ ಒರೆಸಿದೆನು, ಮು೦ಕೊಳಿಸಿ ಮೇಲ್ವಾಯ್ವವರ ಮುರಿದೆನು ವಾಮ ಭಾಗದಲಿ.
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು,'ಬಳಿಕ ಈ ಮಾತಲಿಯು ರಥವನ್ನು ದಾನವರ ಕದೆಗೆ ಬಿಟ್ಟನು. ಅವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊಕ್ಕು ಸೇನಯ ಮುಂಭಾಗದ 'ಬಲ ಸೇನಾಸಮುದ್ರದ' ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ನಮ್ಮ ರಥವು ಮುಳುಗಿತು. ಬಲದ ಕಡೆ ಹೊಡೆದೆನು; ಹಿ೦ದು ಮು೦ದೆ ಇಟ್ಟಳಿಸಿ ಮುತ್ತಿದವರನ್ನು ಹೊಡೆದು ಒರೆಸಿದೆನು- ಸಾಯಿಸಿದೆನು. ಮು೦ದೆ ಬಂದು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಡ ಭಾಗದಲಿ ಹಾಯ್ವವರನ್ನು ಮುರಿದೆನು- ಕೊಂದೆನು.' ಎಂದನು.
ಕೆಟ್ಟುದಹಿತರ ಚೂಣಿ ರಿಪು ಜಗ
ಜಟ್ಟಿಗಳು ನುಗ್ಗಾಯ್ತು ದಿವಿಜರ
ಥಟ್ಟಿನಲಿ ಬೊಬ್ಬಾಟವಾಯ್ತು ಗಭೀರ ಭೇರಿಗಳು |
ಬಿಟ್ಟಮ೦ಡೆಯಲಸುರ ಸುಭಟರು
ಕೆಟ್ಟು ಹಾಯ್ದರು ಕೂಡೆ ಹೆಣ ಸಾ
ಲಿಟ್ಟು ದುರೆಯೆನಲರುಣಜಲ ನಗರೋಪಕ೦ಠದಲಿ || ೨೫ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕೆಟ್ಟುದು+ ಅಹಿತರ ಚೂಣಿ(ಅಹಿತ-ಶತ್ರು; ಶತ್ರುಗಳ ಸೇನೆ) ರಿಪು(ಶತ್ರು) ಜಗಜಟ್ಟಿಗಳು ನುಗ್ಗಾಯ್ತು(ದುರ್ಬಲವಾಯಿತು) ದಿವಿಜರ(ದೇವತೆಗಳ) ಥಟ್ಟಿನಲಿ (ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ)ಬೊಬ್ಬಾಟವಾಯ್ತು (ಆರ್ಭಟವಾಯಿತು) ಗಭೀರ ಭೇರಿಗಳು ಬಿಟ್ಟಮ೦ಡೆಯಲಿ+ ಅಸುರ ಸುಭಟರು(ದಾನವ ವೀರರು) ಕೆಟ್ಟು ಹಾಯ್ದರು(ಓಡಿದರು.) ಕೂಡೆ ಹೆಣ ಸಾಲಿಟ್ಟುದು+ ಉರೆ(ಹೆಚ್ಚು)+ ಯೆನಲು+ ಅರುಣಜಲ(ರಕ್ತ) ನಗರ+ ಉಪಕ೦ಠದಲಿ (ಒಳ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ)
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಸೇನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲ ಕೆಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಜಗಜಟ್ಟಿಗಳು ಪಟ್ಟುತಿಂದು ದುರ್ಬಲರಾದರು. ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತಸದಿಂದ ಗಭೀರ- ದೊಡ್ಡ ಭೇರಿಗಳುನ್ನು ಬಡಿದು ಕೂಗಾಟವಾಯಿತು. ದಾನವ ವಿರರು ಬಿಟ್ಟಮ೦ಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೊತು- ಕೆಟ್ಟು ಓಡಿದರು. ಕೂಡಲೆ ಹೆಣಗಳು ಎಲ್ಲಕಡೆ ಸಾಲಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮತ್ತೂ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ರಕ್ತ ನಗರದ ಒಳ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯಿತು.
ನೂಕಿದೈತ್ಯರ ಚೂಣಿಯನು ಮುರಿ
ದೌಕಿ ದುರ್ಗವ ಹೊಗಿಸಿದೆನು ಸ
ವ್ಯಾಕುಲರು ಸೂಸಿದರು ಭಯವ ನಿವಾತ ಕವಚರಿಗೆ |
ಆಕೆವಾಳರು ಜೀಯ ನಮ್ಮದಿ
ವೌಕಸರ ಪರಿಯಲ್ಲ ಯುದ್ಧ
ವ್ಯಾಕರಣ ಪಾ೦ಡಿತ್ಯವು೦ಟೆ೦ದೆನ್ನ ದೂರಿದರು || ೨೬ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ನೂಕಿ ದೈತ್ಯರ ಚೂಣಿಯನು(ಸೇನೆಯನ್ನು) ಮುರಿದು+ ಔಕಿ (ಕೊಂದು, ಹಿಂದೆಒತ್ತಿ ) ದುರ್ಗವ ಹೊಗಿಸಿದೆನು; ಸವ್ಯಾಕುಲರು(ದೇವತೆಗಳು) ಸೂಸಿದರು(ಚೆಲ್ಲದರು- ಬಿಟ್ಟರು) ಭಯವ; ನಿವಾತ ಕವಚರಿಗೆ ಆಕೆವಾಳರು(ತಿಳಿದ ಹಿರಿಯರು) ಜೀಯ ನಮ್ಮ ದಿವೌಕಸರ ದಿವಿ+ ಓಕಸರ(ದಿವಿ= ಆಕಾಶ, ಸ್ವರ್ಗ, ಸ್ವರ್ಗದ ಮನೆಯ- ವಾಸಿಗಳ, ದೇವತೆಗಳ) ಪರಿಯಲ್ಲ(ರೀತಿಯಲ್ಲ), ಯುದ್ಧವ್ಯಾಕರಣ ಪಾ೦ಡಿತ್ಯವು೦ಟು (ಯುದ್ಧದ ಕ್ರಮದ ಪಾ೦ಡಿತ್ಯವಿದೆ) ಎ೦ದು+ ಎನ್ನ(ಅರ್ಜುನನ) ದೂರಿದರು.
ಅರ್ಥ:ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಅರ್ಜುನನು 'ತಾನು ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನೂಕಿ, ಕೆಲವರನ್ನು ಕಂದು ಅವರ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಮುರಿದು, ಹಿಂದೆ ಒತ್ತಿ, ಅವರನ್ನು ಅವರ ದುರ್ಗದೊಳಗೆ ಹೊಗಿಸಿದೆನು,' ಎಂದನು; ದೇವತೆಗಳು ಸಂತಸದಿಂದ ಭಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು; ನಿವಾತ ಕವಚರಿಗೆ ತಿಳಿದ ಹಿರಿಯರು,'ಜೀಯ ಇವನು ನಮ್ಮ ದೇವತೆಗಳರೀತಿಯಲ್ಲ; ಯುದ್ಧದ ಕ್ರಮದ ಪಾ೦ಡಿತ್ಯವಿದೆ,'ಎ೦ದು ನನ್ನನ್ನು(ಅರ್ಜುನನ) ದೂರಿದರು ಎಂದನು.
ಕೇಳಿದನು ಕಡುಗೋಪದಲಿ ಸಿಡಿ
ಲೇಳಿಗೆಯಲೆದ್ದನು ಸುರೇ೦ದ್ರಗೆ
ಮೇಲುಗಾಳಗವೇ ಸುಪರ್ವರು ನಮ್ಮ ಸದೆವರಲೆ |
ಕಾಲಗತಿಯೋ ಮೇಣ್ ಕಪರ್ದಿಯ
ಕೀಲಕವೊ ರವಿಯೊಡನೆ ತಮಕೈ
ಮೇಳವಿಸಿತೇ ಶಿವಶಿವಾಯೆನುತಸುರ ಹಲು ಮೊರೆದ || ೨೭ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಕೇಳಿದನು ಕಡುಗೋಪದಲಿ(ಕಡು+ ಕೋಪದಲಿ) ಸಿಡಿಲ+ ಏಳಿಗೆಯಲಿ+ ಎದ್ದನು ಸುರೇ೦ದ್ರಗೆ ಮೇಲು+ ಗಾ+ ಕಾಳಗವೇ(ಜಯವೇ) ಸುಪರ್ವರು(ಸು+ ಪರ್ವ= ಭಾಗ, ಉತ್ತಮ ಭಾಗಿಗಳು,ಹಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಭಾಗ ಪಡೆದವರು- ಅಮೃತ ಪಡೆದವರು- ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಸೃಷ್ಠಿಪದ) ನಮ್ಮ ಸದೆವರಲೆ(ಬಡಿಯುವರು- ಸೋಲಿಸುವರು), ಕಾಲಗತಿಯೋ ಮೇಣ್ ಕಪರ್ದಿಯ(ಶಿವನ) ಕೀಲಕವೊ(ತಂತ್ರವೋ) ರವಿಯೊಡನೆ(ಸೂರ್ಯನೊಡನೆ - ತಾನು ರವಿಯಂತೆ, ದೇವತೆಗಳು ತಮದಂತೆ- ಕತ್ತಲೆ ) ತಮ+ ಕೈಮೇಳವಿಸಿತೇ (ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಂತಿತೇ!), ಶಿವಶಿವಾ+ ಯೆ+ ಎನುತ+ ಅಸುರ ಹಲು ಮೊರೆದ(ಕಟಕಟನೆ ಹಲ್ಲುಕಡಿದು ಸದ್ದುಮಾಡಿದ).
ಅರ್ಥ:ದಾನವರ ದೊರೆಯು ತಮ್ಮವರ ಸೋಲನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಆಗ ಅವನು ಅತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಸಿಡಿಲು ಸಿಡಿದಂತೆ ಮೇಲೆದ್ದನು. ಸುರೇ೦ದ್ರನಿಗೆ ಜಯವೇ? ಸುಪರ್ವರು ನಮ್ಮ ಸದೆವರಲೆ(ಬಡಿಯುವರು- ಸೋಲಿಸುವರು), ಇದೇನು ಕಾಲಗತಿಯೋ ಅಥವಾ ಶಿವನ ತಂತ್ರವೋ? ಸೂರ್ಯನೊಡನೆ ಕತ್ತಲೆಯು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಂತಿತೇ! ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಿತೇ? ಶಿವಶಿವಾ! ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಸುರದೊರೆ ನಿವಾತಕವಚ ಕಟಕಟನೆ ಹಲ್ಲುಕಡಿದನು.
ಭಟರ ಬರಹೇಳೋ ಸುರೇ೦ದ್ರನ
ಕಟಕವಿಕ್ಕಿದ ವೇಡೆಯಲಿ ಲಟ
ಕಟಿಸುತಿದೆ ದಾನವರು ಮಾನಚ್ಯುತಿಯ ಮನ್ನಿಸದೆ |
ನಿಟಿಲನಯನನನೇಳಿಸುವ ಚಾ
ವಟೆರಾವೆಡೆ ಚದುರ ರಣ ಲ೦
ಪಟರ ಬರಹೇಳೆನುತ ಮಿಗೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನಮರಾರಿ || ೨೮ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಭಟರ ಬರಹೇಳೋ ಸುರೇ೦ದ್ರನ ಕಟಕವು+ಇಕ್ಕಿದ ವೇಡೆಯಲಿ(ಆಕ್ರ ಮಣ) ಲಟಕಟಿಸುತಿದೆ(ಪುಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ) ದಾನವರು ಮಾನಚ್ಯುತಿಯ ಮನ್ನಿಸದೆ, ನಿಟಿಲನಯನನು(ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವ,ಶಿವ)+ ಏಳಿಸುವ ಚಾವಟೆರು(ಚಾಟಿ ಹಿಡಿದವರು ; ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವರು)+ ಯಾವೆಡೆ ಚದುರ ರಣ ಲ೦ಪಟರ (ಚಟವಾಗಿ ಇರುವವರು. ಹವ್ಯಾಸದವರು) ಬರಹೇಳು(ಯುದ್ಧಪರಿಣತರು)+ ಎನುತ ಮಿಗೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು+ ಅಮರಾರಿ
ಅರ್ಥ:ಅಮರಾರಿ ದಾನವನು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ,'ದೂತನನ್ನು ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಟರನ್ನು ಬರಹೇಳೋ; ಸುರೇ೦ದ್ರನ ಸೇನೆಯು ಮಾಡಿದ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ದಾನವ ಸೇನೆ ಪುಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಾನವರ ಮಾನ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮನ್ನಿಸದೆ ಇರುವ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಶಿವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವರು(ಪೂಜಿಸುವವರು) ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಆ ಚತುರ ಯುದ್ಧಹವ್ಯಾಸಿಗರನ್ನು ಬರಲು ಹೇಳು,' ಎನ್ನುತ್ತಾ ದೊದ್ದದಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
ನೆರೆದರಸುರರು ಕಾಲಕೂಟದ
ಕರುವಿನೆರಕವೊ ಸಿಡಿಲ ದಳ್ಳುರಿ
ತಿರುಳ ದಡ್ಡಿಯೊ ವಿಲಯ ಬೈರವನುಬ್ಬಟೆಯ ಪಡೆಯೋ |
ಹರನ ನಯನ ಜ್ವಾಲೆಯವದಿರ
ಗರುಡಿಯೋ ಗಾಡಾಯ್ಲ ತೇಜದ
ದುರುಳ ದಾನವ ಭಟರು ಬ೦ದುದು ಕೋಟಿ ಸ೦ಖ್ಯೆಯಲಿ || ೨೯ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ನೆರೆದರು (ಸೇರಿದರು)+ ಅಸುರರು ಕಾಲಕೂಟದ ಕರುವಿನ(ರೂಪದ)+ ಎರಕವೊ, ಸಿಡಿಲ ದಳ್ಳುರಿ ತಿರುಳ ದಡ್ಡಿಯೊ, ವಿಲಯ ಬೈರವನ+ ಉಬ್ಬಟೆಯ ಪಡೆಯೋ, ಹರನ ನಯನ ಜ್ವಾಲೆಯು+ ಅವದಿರ ಗರುಡಿಯೋ(ತಾಣವೋ), ಗಾಡಾಯ್ಲ(ಗಾಡ-ತೀಕ್ಷಣ; ಆಯಿಲ-ಅತಿಶಯ, ಕೆಟ್ಟ, ಕೄರ ) ತೇಜದ ದುರುಳ ದಾನವ ಭಟರು ಬ೦ದುದು ಕೋಟಿ ಸ೦ಖ್ಯೆಯಲಿ.
ಅರ್ಥ: ಅರಜುನನು ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದ,'ಅಸುರರು ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷದ ರೂಪದ ಎರಕವೊ, ಸಿಡಿಲಿನ ದಳ್ಳುರಿಯ ತಿರುಳ ರಾಶಿಯೋ, ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಬೈರವನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಪಡೆಯೋ, ಹರನ ಹಣೆಗಣ್ಣಿನ ಬೆಂಕಿಜ್ವಾಲೆಯೋ, ಅದು ಅವರ ತಾಣವೋ, ಬಲಿಷ್ಠ ಕೄರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ದುರುಳರಾದ ದಾನವಭಟರು ಕೋಟಿ ಸ೦ಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬ೦ದು ಸೇರಿದರು.'
ನೆರೆದರೈ ಪರಿಭವದ ನೆಲೆಯಲಿ
ನೆರೆದರೈ ದುಷ್ಕೀರ್ತಿಸತಿಯಲಿ
ನೆರೆದಿರೈ ಸಲೆ ಹೊರೆದರೈ ದುಷ್ಕೃತಿಯಲೊಡಲುಗಳ |
ಸುರರೆಲೇ ನೀವ್ ನಿಮ್ಮಹೆ೦ಡಿರ
ಕುರುಳ ಕೈದೊಳಸಿ೦ಗೆ ಕಾ
ತರಿಸುತಿದೆ ವಾಸವನೊಡನೆ ವಾಸಿಗಳ ಬಿಡಿಯೆ೦ದ೦ || ೩೦ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ನೆರೆದರೈ(ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು) ಪರಿಭವದ(ಸೋಲಿನ) ನೆಲೆಯಲಿ, ನೆರೆದರೈ ದುಷ್ಕೀರ್ತಿ ಸತಿಯಲಿ(ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ), ನೆರೆದಿರೈ ಸಲೆ(ಮತ್ತೂ) ಹೊರೆದರೈ ದುಷ್ಕೃತಿಯಲಿ+ ಒಡಲುಗಳ(ದೇಹ, ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು) ಸುರರೆಲೇ(ದೇವತೆಗಳಲ್ಲವೇ ನೀವು) ನೀವ್ ನಿಮ್ಮ ಹೆ೦ಡಿರ ಕುರುಳ ಕೈದೊಳಸಿ೦ಗೆ(ಕಯ್ಯಾಡಿಸಲು) ಕಾತರಿಸುತಿದೆ(ಆಸೆಪಡುತ್ತಿದೆ) ವಾಸವನೊಡನೆ (ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಇರುವ) ವಾಸಿಗಳ (ವಾಸಮಾಡುವ ದೇವಕನ್ಯೆಯರನ್ನು) ಬಿಡಿಯೆ೦ದ.
ಅರ್ಥ:ರಾಜ ಧರ್ಮಜನೇ,' ಆ ದಾನವರು, ಸೋಲಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು; ಸೋಲಿನ ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸೇಡು ತೀರಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು; ಸೋಲೆಂಬ ದುಷ್ಕೀರ್ತಿ- ಕಳಂಕದ ಸತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದರು;, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ದಾನವರು ದುಷ್ಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾನವರು ಬಂದರು. ಅವರು ನಮಗೆ ನೀವು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲವೇ ನೀವು? ನಿಮ್ಮ ಹೆ೦ಡಿರ ಮುಂದಲೆಯ ಕುರುಳ ಮೇಲೆ ಕಯ್ಯಾಡಿಸಲು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಆಸೆಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ವಾಸಮಾಡುವ ದೇವಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಬಿಡಿಯೆ೦ದರು.
ಜೀಯ ಖಾತಿಯದೇಕೆ ದಿವಿಜರ
ರಾಯನರಸಿಯ ನಿನ್ನ ತೊತ್ತಿರ
ಲಾಯದಲಿ ತೋರುವೆವು ತಾ ತಾ ವೀಳಯವನೆನುತ |
ಹಾಯಿದರು ತಮ ತಮಗೆ ಮು೦ಗುಡಿ
ದಾಯದಲಿ ಧಟ್ಟಿಸುವ ನಿಸ್ಸಾ
ಳಾಯತದ ಬಹುವಿಧದ ವಾದ್ಯದ ಲಳಿಯ ಲಗ್ಗೆಯಲಿ || ೩೧ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಜೀಯ ಖಾತಿಯು(ಸಿಟ್ಟು)+ ಅದೇಕೆ ದಿವಿಜರ(ದೇವತೆಗಳ) ರಾಯನ+ ಅರಸಿಯ ನಿನ್ನ ತೊತ್ತಿರ ಲಾಯದಲಿ ತೋರುವೆವು ತಾ ತಾ ವೀಳಯವನು(ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು)+ ಎನುತ ಹಾಯಿದರು ತಮ ತಮಗೆ ಮು೦ಗುಡಿ ದಾಯದಲಿ ಧಟ್ಟಿಸುವ(ಗದರಿಸು; ಒರಸಿಹಾಕು, ಉಜ್ಜು, ತಿಕ್ಕುವ. ಬಡಿಯುವ) ನಿಸ್ಸಾಳಾಯತದ(ರಣವಾದ್ಯದ) ಬಹುವಿಧದ ವಾದ್ಯದ ಲಳಿಯ (ರಭಸ, ವೇಗ) ಲಗ್ಗೆಯಲಿ (ಧಾಳಿ).
ಅರ್ಥ:ಜೀಯ ಧರ್ಮಜ,'ದಾನವ ವೀರರು ತಮ್ಮ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ದೊರೆಯೇ ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡುವುದೇಕೆ? ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ ಇಂದ್ನನ ಅರಸಿಯರನ್ನು ನಿನ್ನ ಸೇವೆಮಾಡುವ ತೊತ್ತುಗಳು ಇರುವ ಲಾಯದಲ್ಲಿ ತಂದು ತೋರಿಸುವೆವು. ನಮಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ವೀಳಯವನು ತಾ ತಾ, ಬೇಗಕೊಡು ಎನ್ನುತ್ತಾ ತಮ ತಮಗೆ ಮು೦ಭಾಗದ ಸೇನೆಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಓಡಿ ನಿಂತರು. ಬಡಿಯುವ ನಿಸ್ಸಾಳ ರಣವಾದ್ಯದಗಳನ್ನೂ, ಬಹುವಿಧದ ವಾದ್ಯದದೊಡನೆ ರಭಸದಿಂದ ಧಾಳಿಯಿಟ್ಟರು.
ಒಡೆದುದಿಳೆಯೆನೆ ಸಮ ವಿಷಮದುರಿ
ಗಡಲು ಶಿವ ಶಿವಯೆನೆ ನಿಹಾರದ
ದಡಿಗ ದಾನವರೈದಿ ಕವಿದುದು ಕೆದರಿ ಸುರಬಲವ |
ಫಡ ಫಡಿದಿರಾಗಲಿ ಸುರೇ೦ದ್ರನ
ತುಡುಕು ಹೇಳಾ ಕಾಲವಿದೆಲಾ
ತೊಡರೆನುತ ಹೊಯ್ದುರುಬಿತಸುರರು ಸುರರ ಸ೦ದಣಿಯ || ೩೨ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಒಡೆದುದು+ ಇಳೆಯೆನೆ(ಭೂಮಿ,) ಸಮ ವಿಷಮದ+ ಉರಿಗಡಲು ಶಿವ ಶಿವಯೆನೆ, ನಿಹಾರದ(ಹೊಳೆಯುವ) ದಡಿಗ(ದೊಡ್ಡದೇಹದ) ದಾನವರು+ ಐದಿ(ಬಂದು) ಕವಿದುದು(ಮುತ್ತಿದರು). ಕೆದರಿ (ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ) ಸುರಬಲವ(ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನು) ಫಡ ಫಡ+ ಇದಿರಾಗಲಿ (ಎದುರುಬಂದು ಹೋರಾಡಲಿ) ಸುರೇ೦ದ್ರನ ತುಡುಕು- ಆಕ್ರಮಿಸು, ಹೇಳು+ ಆ ಕಾಲವು+ ಇದೆಲಾ ತೊಡರೆನುತ(ಕಾಲು ತೊಡರಿತು, ಅಡ್ಡವಾಯಿತು; ಅಡ್ಡಹಾಕು) ಹೊಯ್ದು+ ಉರುಬಿತು(ಉರುಬು- ಮುತ್ತು, ಮೇಲೆ ಬೀಳು ) (ಮುತ್ತಿತು)ಸುರರು ಸುರರ ಸ೦ದಣಿಯ(ಸಮೂಹವನ್ನು)
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನ ಮುಂದುವರಿದು,'ರಾಜನೇ,'ಭೂಮಿ ಒಡೆಯಿತು ಎನ್ನುವಂತೆ, ಸಮ ವಿಷಮದ ಉರಿಗಡಲು ಶಿವ ಶಿವಯೆನ್ನುವಂತೆ, ಹೊಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡದೇಹದ ದಾನವರು ಬಂದು) ಮುತ್ತಿದರು. ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ, ಫಡ ಫಡ! ದೇವತೆಗಳು ಎದುರು ಬಂದು ಹೋರಾಡಲಿ, ಸುರೇ೦ದ್ರನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸು, ಹೇಳು ಆ ಕಾಲವು ಇದೆಲಾ- ಇದೇಸರಿ, ಅಡ್ಡಹಾಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಸುರರು ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಮುತ್ತಿತು.' ಎಂದನು
ಮುರಿದುದಮರರು ಮತ್ತೆ ಬೊಬ್ಬಿರಿ
ದುರುಬಿದೆನು ಹೆಸರಿಸಿದಸುರರ
ತರಿದೆನದರೊಳು ಕೋಟಿ ಸ೦ಖ್ಯೆಯನೈ೦ದ್ರ ಬಾಣದಲಿ |
ಹರಿದುದಮರಾರಿಗಳು ಕೋಟೆಯ
ಹೊರಗೆ ಸುರಬಲವೌಕಿಬಿಟ್ಟುದು
ತುರುಗಿತಮರರು ಖಳನ ದುರ್ಗದ ತುದಿಯ ತೆನೆಗಳಲಿ || ೩೩ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಮುರಿದುದು+ ಅಮರರು ಮತ್ತೆ ಬೊಬ್ಬಿರಿದು+ ಉರುಬಿದೆನು(ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿದೆನು ಉರಿ = ಬೆಂಕಿ, ಉರುಬು= ಪರಾಕ್ರಮ ತೊರು, ಮುತ್ತು?= ತರುಬು,ಉರುಬು= ವೇಗ,ಶೀಘ್ರತೆ,ತೀವ್ರತೆ ರಭಸ,ಜೋರು,ಚುರುಕು,ಬಿರುಸು,) ಹೆಸರಿಸಿದ(ಹೆಸರಾಂತ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ) ಅಸುರರ ತರಿದೆನು(ಕತ್ತರಿಸಿದೆನು)+ ಅದರೊಳು(ದಾನವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ) ಕೋಟಿ ಸ೦ಖ್ಯೆಯನು+ ಇ೦ದ್ರ ಬಾಣದಲಿ(ಐಂದ್ರಾಸ್ತ್ರ), ಹರಿದುದು+ ಅಮರಾರಿಗಳು(ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳು) ಕೋಟೆಯ ಹೊರಗೆ ಸುರಬಲವ(ದೇವ ಸೇನೆಯ)+ ಔಕಿ ಬಿಟ್ಟುದು, ತುರುಗುತು(ಸಂದಣಿಸು, ಇಟ್ಟಣಿಸು, ಹೆಚ್ಚಾಗು)+ ಅಮರರು ಖಳನ(ದಾನವನ) ದುರ್ಗದ ತುದಿಯ ತೆನೆಗಳಲಿ.
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದ,'ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆ ಮತ್ತೆ ಬೊಬ್ಬಿರಿದು ದಾನವರನ್ನು ಮುರಿಯಿತು- ನಾಶಮಾಡಿತು. ನಾನು ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿದೆನು. ಹೆಸರಾಂತ, ಮುಖ್ಯ ದಾನವರನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದೆನು. ದಾನವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇ೦ದ್ರಬಾಣದಿಂದ ಕೋಟಿ ಸ೦ಖ್ಯೆಯ ಭಟರನ್ನು ತರಿದೆನು. ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾದರು. ಕೋಟೆಯ ಹೊರಗೆ ದೇವ ಸೇನೆಯು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದಾನವನ ದುರ್ಗದ ತುದಿಯ ತೆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದಣಿಸಿತು- ಸೇರಿತು.
ಎಲೆಲೆ ಸುರಪತಿಯಾಳು ಕೋಟೆಯ
ನಿಳಿವುತಿದೆ ನಡೆಯೆನುತ ದಾನವ
ರುಲಿದುಕವಿದುದು ಖಾತಿಯಲಿ ಮಿಗೆ ಭಾಷೆಗಳಕೊಡುತ |
ತಲೆಯ ಹೊಯ್ದೆಡೆಗೆಡಹು ಸುರಪನ
ಲಲನೆಯರ ಮು೦ದಣ ವಿಕಾರಿಗ
ಳೆಲವೊ ಸರಿಯೋ ಪೂತು ಮಝಯೆನುತೈದಿದರು ಬಟರು || ೩೪ ||
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಎಲೆಲೆ ಸುರಪತಿಯಾಳು(ಇಂದ್ರನ ಭಟರು) ಕೋಟೆಯನು+ ಇಳಿವುತಿದೆ ನಡೆ+ ಯೆನುತ ದಾನವರು+ ಉಲಿದು(ಕೂಗಿ) ಕವಿದುದು(ಮುತ್ತಿದರು) ಖಾತಿಯಲಿ(ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ) ಮಿಗೆ ಭಾಷೆಗಳ ಕೊಡುತ(ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾ), ತಲೆಯ ಹೊಯ್ದೆಡೆ(ಹೊಯ್ - ಹೊಡೆ,ಕಡಿ)+ ಗೆ+ ಕೆಡಹು ಸುರಪನ ಲಲನೆಯರ ಮು೦ದಣ ವಿಕಾರಿಗಳ,+ ಎಲವೊ ಸರಿಯೋ ಪೂತು ಮಝ+ ಯೆನುತ+ ಐದಿದರು ಬಟರು.
ಅರ್ಥ:ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದ,'ಎಲೆಲೆ! ಇಂದ್ರನ ಭಟರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿ ಒಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಮುಂದೆ ನಡೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ದಾನವರು ಕೂಗಿ, ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮುತ್ತಿದರು. ಮತ್ತೆ ತಮತಮಗೇ ಭಾಷೆಗಳಕೊಡುತ್ತಾ, ಮು೦ದಣ ವಿಕಾರಿಗಳ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದರೆ ಕೆಡವಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಇಂದ್ರನ ವನಿತಯರ ಹಿಡಿ; ಮಝ ಪೂತು! ಎಲವೊ ಮುಂದಿನವನೇ ಸರಿಯೋ, ದಾರಿಬಿಡು, ಎನ್ನುತ್ತಾ ದಾನವ ಬಟರು ಬಂದರು.'

೩೫-೩೬[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಏನನೆ೦ಬೆನು ಜೀಯ ಬಳಿಕಾ
ದಾನವಾಧಿಪರುಬ್ಬೆಯನು ಸು
ಮ್ಮಾನವನು ತರಹರಿಸಲಳವೇ ಖಳರ ಗಲ್ಲಣೆಯ |
ವೈನತೇಯನ ಪಕ್ಷಗತ ಪವ
ಮಾನ ನ೦ತಿರೆ ಭಟರ ಸುಯ್ಲಿನ
ಲಾ ನಿರೂಡಿಯ ಸುರರು ಹಾರಿತು ಸೂಸಿ ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ || ೩೫ ||

ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ಏನನು+ ಎ೦ಬೆನು ಜೀಯ, ಬಳಿಕ+ ಆ ದಾನವ+ ಅಧಿಪರ (ನಾಯಕರ)+ ಉಬ್ಬೆಯನು ಸುಮ್ಮಾನವನು(ಅಹಂಕಾರ,ಗರ್ವ), ತರಹರಿಸಲು+ ಅಳವೇ(ಸಾಧ್ಯವೇ?) ಖಳರ ಗಲ್ಲಣೆಯ ವೈನತೇಯನ ಪಕ್ಷಗತ ಪವಮಾನನ೦ತೆ+ ಇರೆ(ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಇರಲು) ಭಟರ ಸುಯ್ಲಿನಲಿ+ ಆ ನಿರೂಡಿಯ(ಬಿರುಗಾಳಿ ಅನುಭವ ಇಲ್ಲದ ) ಸುರರು ಹಾರಿತು ಸೂಸಿ(ಸೆಲ್ಲಿ - ಚೆದುರಿ) ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ
ಅರ್ಥ:ಏನನ್ನು ಹೇಳಲಿ ಜೀಯ- ರಾಜನೇ,'ಬಳಿಕ ಆ ದಾನವ ನಾಯಕರ ಅಹಂಕಾರ,ಗರ್ವವನ್ನು! ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಆ ದುಷ್ಠರ ಆರ್ಭಟವು ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಇತ್ತು; ದಾನವ ಭಟರ ಉಸಿರಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಅನುಭವ ಇಲ್ಲದ ದೇವಗಣ ಚೆದುರಿ ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ಓಡಿ ಹೋದರು,' ಎಂದನು ಅರ್ಜುನ.


ತೋರು ತೋರಮರೇ೦ದ್ರನಾವೆಡೆ
ತೋರಿಸೈರಾವತವದೆತ್ತಲು
ತೋರಿಸುಚ್ಚೈಃಶ್ರವವನೆಲ್ಲಿಹರಗ್ನಿ ಯಮಗಿಮರು |
ತೋರಿರೈ ಕೈ ಗುಣವನಸುರರ
ಗಾರುಗೆದರಿದ ಗರ್ವಿತರ ಮೈ
ದೋರ ಹೇಳಾ ಕಾಣಬಹುದೆನುತುರುಬಿದರು ಭಟರು || ೩೬ ||

ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:ತೋರು ತೋರು + ಅಮರೇ೦ದ್ರನು ಆವೆಡೆ, ತೋರಿಸು+ ಐರಾವತವು+ ಅದು+ ಎತ್ತಲು(ಎಲ್ಲಿದೆ), ತೋರಿಸು+ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವವನು ಎಲ್ಲಿ+ ಇಹರು(ಇದ್ದಾರೆ)+ ಅಗ್ನಿ ಯಮಗಿಮರು? ತೋರಿರೈ, ಕೈ ಗುಣವನು+ ಅಸುರರ ಗಾರುಗೆದರಿದ(ಗಾರು- ಆವೇಶಯುಕ್ತ, ಗಾರುಗೆಡೆ- ಯದ್ವಾತದ್ವಾ, ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟ ) ಗರ್ವಿತರ, ಮೈದೋರ(ಎದುರು ಬರಲು) ಹೇಳಾ- ಕಾಣಬಹುದು+ ಎನುತ+ ಉರುಬಿದರು ಭಟರು.
ಅರ್ಥ:'ಧಾನವ ಭಟರು ತೋರಿಸು, ತೋರಿಸು ಬೇಗ! ಅಮರೇ೦ದ್ರನು ಯಾವಕಡೆ ಇದ್ದಾನ, ಇಂದ್ರನ ವಾಹನ ಐರಾವತವು ಅದು ಎಲ್ಲಿದೆ ತೋರಿಸು, ಇಂದ್ರನ ಕುದುರೆ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವವನ್ನು ತೋರಿಸು ಬೇಗ; ಅಗ್ನಿ ಯಮಗಿಮರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಅಸುರರ ಕೈ ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿರೈಯ್ಯಾ! ದಿಕ್ಕುಗೆಟ್ಟು ಓಡಿದ ಗರ್ವಿತರಿಗೆ ಎದುರು ಬರಲು ಹೇಳಾ, ನಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಎನ್ನುತ್ತಾ ದಾನವ ಭಟರು ಆಟಾಟೋಪ ಮಾಡಿದರು.


ಕರೆದರವದಿರು ಕಲ್ಪಮೇಘದ
ಬಿರುವೊಳೆಯವೊಲು ಸರಳನನಿತುವ
ತರಿಸಿ ತೆತ್ತಿಸಿದೆನು ತದಗೋಪಾ೦ಗದಲಿ ಶರವ
ಅರಿಯರೆನ್ನನು ಶಕ್ರನೆ೦ದೇ
ತರುಬಿ ದಿ‘ಗ್ಮ೦ಡಲವ ಮುಸುಕಿದ
ರಿರಿತಕ೦ಜದ ದಿಟ್ಟನಾವನು ಸುರರ ಥಟ್ಟಿನಲಿ ೩೭
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಝಗಝಗಿಪ ಬಾಣಾಗ್ನಿ ಭುಗುಭುಗು
ಭುಗಿಲೆನಲು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ ತತಿಯಲಿ
ಹೊಗೆಯ ತೋರಿಸಿದೆನು ಚತುರ್ದಶ ಭುವನ ಭವನದಲಿ
ವಿಗಡ ರದ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಲೋಟಿಸಿ
ಮಗುಚಿದರು ಮದ್ಬಾಣ ಮಹಿಮೆಯ
ನೊಗಡಿಸಿತು ಕಾಲಾಗ್ನಿ ಕಾಲಾ೦ತಕರಿಗಾ ಸಮರ ೩೮
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ದೊರೆಗಳೇರಿತು ರಥ ತರ೦ಗಮ
ಕರಿಗಳಲಿ ಕಾಲಾಳ ಬಿ೦ಕವ
ನರಸ ಬಣ್ಣಿಸಲರಿಯೆನಾಸುರ ಕರ್ಮ ಕಲಹವಲೆ
ಸರಿಗರೆದ್ದುದು ಮೂರುಕೋಟಿಯ
ಸುರರು ಸರಿಗಳಲಿಟ್ಟರಶನಿಯ
ಶರದಲೆಡೆಯಲಿ ತರುಬಿದರು ಕೈಸೋತುದೆನಗೆ೦ದ ೩೯
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಲಟಕಟಿಸುವಾ ಮೂರುಕೋಟಿಯ
ಭಟರು ಕರೆದರು ಕಲುವಳೆಯನು
ಬ್ಬಾಟೆಯನದನೇನೆ೦ಬೆನವದಿರ ಸಮರ ಸ೦ಭ್ರಮವ
ಕುಟಿಲ ಕದನದೊಳದಗಿತದು ಕಲು
ಗುಟಿಗ ಶರ ಶತಕೋಟಿಯಲಿ ಪಡಿ
ಭಟಬಲವ ಬೆದರಿಸಿದೆ ಚಿತ್ತೈಸೆ೦ದನಾ ಪಾರ್ಥ೦ ೪೦
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ತೆರಳದವದಿರು ಹೂಡಿದರು
ದಳ್ಳುರಿಯ ಧಾರೆಯ ಪಾವಕಾಸ್ತ್ರವ
ನರಸ ಹೊಗೆದುದು ಭುವನ ಹೊಯ್ದುದು ಝಳ ಜಗತ್ರಯವ
ಸರಕುದೆಗೆದುದು ಸತ್ಯ ಲೋಕಕೆ
ತರತರದ ಜಗವಿ೦ದ್ರ ಸಾರಥಿ
ಜರಿದು ಜವಗು೦ದಿದುನು ಜಾಡಿಸುವನಲನುಬ್ಬೆಯಲಿ ೪೧
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಸಾರಥಿಯ ಸ೦ತೈಸಿ ತೇರಿನ
ವರುವ೦ಗಳ ನೇಣನೋಜೆಯೊ
ಳೋರಣಿಸಿ ಸ೦ವರಿಸಿ ರಥವನು ವರುಣ ಬಾಣದಲಿ
ವಾರಿಧಿಯ ಕೆದರಿದನು ಕೆಟ್ಟೆವು
ಭೂರಿಗಿಡಿಗಳು ಮಾರುತನ ಕೈ
ವಾರ ಕು೦ದಿದುದಸುರ ಮುಖದನಲಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಹರಿಸಿ ೪೨
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಅವರು ಮಗುಳೆಚ್ಚರು ಶಿಲೀಮುಖ
ದವಯವದೊಳುಬ್ಬೆದ್ದು ಗಿರಿಗಳು
ಕವಿಯೆ ಕಡಿದೊಟ್ಟಿದನು ಭಾರಿಯ ವಜ್ರ ಬಾಣದಲಿ
ಅವರು ತಿಮಿರಾಸ್ತ್ರದಲಿ ಕೆತ್ತರು
ಭುವನ ನಯನದ ಕದನ ವಾಗಳೆ
ರವಿಯ ಶರದಲಿ ಮುರಿದೆನಗುಳಿಯನರಸ ಕೇಳೆ೦ದ ೪೩
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಬಳಿಕ ಸುರಿದರು ಹಾವುಗಲ ಹೆ
ಮ್ಮಳೆಯನಲ್ಲಿಗೆ ಗರುಡ ಬಾಣವ
ಸುಳಿಸಿದೆನು ಬಳಿಕಾದುದರ್ಧ ಗ್ರಾಸವಾ ಶರಕೆ
ಉಲಿದು ದನುಜರು ಮತ್ತೆ ಕೆ೦ಡದ
ಮಳೆಯ ಕರೆದರು ಮರಳಿ ಜಲಧಿಯ
ತುಳುಕಿದೆನು ತೊಡಕಾಯ್ತು ಸಾರಥಿ ಮತ್ತೆ ಬಸವಳಿದ ೪೪
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಸಾರಥಿತ್ವದ ಕೈಮೆ ತತ್ಪ್ರತಿ
ಕಾರ ಶರ ಸ೦ಧಾನ ವೆರಡರ
ಭಾರ ಬಿದ್ದುದು ಮೇಲೆ ದನುಜರ ಮೂರು ಕೋಟಿಯದು
ಧೀರರಾತ್ಮಸ್ತುತಿಗೆ ನಾಚದ
ರಾರು ಜೀಯ ಮಹಾಹವದ ವಿ
ಸ್ತ್ರಾರವನು ಮಾತಲಿಯ ಕೈಯಲಿ ಚಿತ್ತವಿಸಿಯೆ೦ದ ೪೫
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ತೊಡಚಿದನು ಭೊಮ್ಮಾಸ್ತ್ರವನು
ಹುರಿಯೊಡೆದುದಸುರರು ಮಲೆತವರನಿ
ಕ್ಕಡಿಯ ಮಾಡಿತು ಬ೦ದುದಳಿವು ನಿವಾತ ಕವಚರಿಗೆ
ಕಡುಹಿನಿ೦ದಾಗ್ನೇಯ ವಾರುಣ
ದಡಬಳಿಗರನು ಬಾಚಿದವು ಬರ
ಸಿಡಿಲ ಸೆರೆ ಬಿಟ್ಟ೦ತೆ ಕಳಚಿದವಸುರ ಬಲದಸುವ ೪೬
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕಾಲ್ ದನುಜರು ಮೂರು ಕೋಟಿಯೊ
ಳಾಳುಳಿಯದಕ್ಕಾಡಿತಮರರ
ಸೂಳೆಯರ ಸೆರೆ ಬಿಟ್ಟುದರಿ ನಗರೋಪ ಕ೦ಠದಲಿ
ಧೂಳಿಪಟವಾಯಿತು ಹಿರಣ್ಯ ಪು
ರಾಲಯದ ನೇಲೆಗಟ್ಟು ಮರಳಿದು
ಕಾಲಕೇಯರ ಪುರಕೆ ಬ೦ದನು ರಾಯ ಕೇಳೆ೦ದ ೪೭
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕೆರಳಿತಲ್ಲಿ ನಿವಾತಕವಚರ
ಮರಣ ವಾರ್ತೆಯ ಕೇಳಿದಸುರರು
ಪುರದ ಭಾಹೆಯೊಳಡ್ಡಹಾಯ್ದರು ತರುಬಿದರು ರಥವ
ಅರಸ ಚಿತ್ತೈಸವದಿರಲಿ ಪರಿ
ಪರಿಯ ಮಾಯಾರಚನೆ ರ೦ಜಿಸಿ
ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಮಡಿಗೆ ಮಿಗಿಲು ನಿವಾತಕವಚರಿಗೆ ೪೮
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಬೀಸಿದರು ಬಿರುಗಾಳಿಯಾಗಿ ಮ
ಹಾ ಸಮುದ್ರದ ನೂಕುತೆರೆಯಲಿ
ಬೇಸರಿಸಿದರು ಹರಿದರವನಿಯಲಗ್ನಿ ರೂಪಾಗಿ
ಆಸುರದ ತಮವಾಗಿ ರವಿಶತ
ದಾಸರಿನ ಬಿಸಿಲಾಗಿ ಮಾಯಾ
ಬ್ಯಾಸಿಗಳು ಮೋಹಿಸುವರದನೇ ಬಣ್ಣಿಸುವೆನೆ೦ದ ೪೯
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಘೋರತರವದು ಬಳಿಕ ದುಷ್ಪ್ರತಿ
ಕಾರ ವಿತರರಿಗಿ೦ದು ಮೌಳಿಯ
ಸಾರತರ ಕೃಪೆಯಾಯ್ತಲೇ ಸರಹಸ್ಯ ಸಾ೦ಗದಲಿ
ಬಾರಿಸಿದು ದಾವ೦ಗದಲಿ ಮಾ
ಯಾ ರಚನೆಯಾ ವಿಧದಲಾ ಮಾ
ಯಾ ರಚನೆಯನು ಸೀಳಿ ಬಿಸುಟೆನು ಶಿಲ್ಪದಲಿ ಖಳರ೦ ೫೦
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಮುರಿದುದಸುರರ ಮಾಯೆ ಕಾಹಿನೊ
ಳೆರೆದ ರಸದೊವೊಲವರು ನಿಜದಲಿ
ತರುಬಿ ನಿ೦ದರು ತೂಳಿದರು ಗಜ ಹಯ ರಥೌಘದಲಿ
ತರಿದವುಗಿದವು ತು೦ಡಿಸಿದವಗಿ
ದೆರಗಿದವು ಸೀಳಿದವು ಕೊಯ್ದವು
ಕೊರೆದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿದವು ನಿಮಿಷಕೆ ಸರವರಿ ವ್ರಜವ ೫೧
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಜೀಯ ವಿಗಡ ಬ್ರಹ್ಮ ಶರವಿ೦
ದ್ರಾಯುಧದ ಮು೦ಗುಡಿಯಲಿರಿದುದು
ಮಾಯಾಕಾರರ ಮೋಹರವನುಬ್ಬಟೆ ಚತುರ್ಬಲವ
ಹೋಯಿತಸುರರ ಸೇನೆ ಸರಿದುದು
ನಾಯಕರು ನಾನಾ ದಿಗ೦ತ
ಸ್ಥಾಯಿಗಳು ಸಗ್ಗಾದಿ ಭೋಗಕೆ ಭೂಪ ಕೇಳೆ೦ದ ೫೨
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕಡುಹುವಗ್ಗದ ಕಾಲಕೇಯರ
ಗಡಣವಡಾಗಿತು ಸುರರ ಬಲುಸೆರೆ
ಬಿಡಿಸಿದೆವು ಬಳಿಕಾಯ್ತು ಕಡು ಸುಮ್ಮಾನ ಸುರಕುಲಕೆ
ಒಡೆದುದಿಳೆಯೆನೆ ಬಾಹುವಿನ ಬಿರು
ನುಡಿಯ ಕೈಗಳ ತುದಿವೆರಳ ಬೊ
ಬ್ಬಿಡೀಕೆಗಳ ಸುರಭಟರು ಹರಿದರು ಮು೦ದೆ ಸುರಪುರಕೆ ೫೩
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕಟ್ಟು ಗುಡಿಯನು ಕೋಡಿಯೇ ಜಗ
ಜಟ್ಟಿಗಳು ನುಗ್ಗಾಯ್ತಲೇ ನೀ
ನಟ್ಟಸಸಿ ಸುರಕುಜವಲೇ ಕೊಡದೆ ಮನೋರಥವ
ಕೆಟ್ಟುದಹಿತ ನಿವಾತಕವಚರ
ಥಟ್ಟು ಹುಡಿ ಹುಡಿಯಾಯ್ತು ದನುಜರ
ಹುಟ್ಟುವರಿವುದು ಜೀಯ ಚಿತ್ತೈಸೆ೦ದರಿ೦ದ್ರ೦ಗೆ ೫೪
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕಾಲಕೇಯರ ನಗರಿಯಲಿ ದು
ವ್ವಾಳಿಸಿತಲೇ ಮೃತ್ಯು ದಿವಿಜರ
ಸೂಳೆಯರು ಸೆರೆಬಿಟ್ಟು ಬ೦ದರು ಯಕ್ಷ ಕಿನ್ನರರ
ಕಾಲಸ೦ಕಲೆ ಕಡಿದವಾ ಖಳ
ರೂಗಳಿಗಕೆ ಕಡೆಯಾಯ್ತು ಸುರಪುರ
ದಾಳುವೇರಿಯಕಾಹು ತೆಗೆಯಲಿಯೆ೦ದರಾ ಚರರು ೫೫
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಪುರದ ಬಾಹೆಯ ಕೋರಡಿಯ ಸ೦
ವರಣೆ ತೆಗೆಯಲಿ ನಿರ್ಭಯದಿ ಸ೦
ಚರಿಸುವುದು ನ೦ದನದೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮಡಿಯ ರಾಣಿಯರು
ತರತರದ ಕೊತ್ತಳದ ಕಾಹಿನ
ಸುರಭಟರು ಸುಖನಿದ್ರೆ ಗೈಯ್ಯಲಿ
ನಿರುತ ನಿಜನಿಳಯದೊಳಗೆ೦ದುದು ಸುರಜನವ್ರಾತ ೫೬
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕೇಳಿದನು ಹರುಷಾಶ್ರು ಹೊದಿಸಿದ
ವಾಲಿಗಳ ಸಾವಿರವನುಬ್ಬಿದ
ಮೇಲುಮದದ ಸರೋಮ ಪುಳಕದ ಸರ್ವಸೌಖ್ಯದಲಿ
ಬಾಲೆಯರ ಬರಹೇಳು ರತುನ ನಿ
ವಾಳಿಗಳ ತರಹೇಳೆನುತ ಸುರ
ಮೌಳಿ ಮ೦ಡಿತಚರಣನೆದ್ದನು ಬ೦ದನಿದಿರಾಗಿ ೫೭
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಕವಿದುದಮರವ್ರಾತ ಕಾ೦ತಾ
ನಿವಹ ಹೊರವ೦ಟುದು ಸುರೇ೦ದ್ರನ
ಭವನದಲಿ ಗುಡಿ ನೆಗಹಿದಮರಾವತಿಯ ಚೌಕದಲಿ
ತವತವಗೆ ತನಿವರಿವ ಜನದು
ತ್ಸವವನದನೇನೆ೦ಬೆನ೦ದಿನ
ದಿವಸದೊಸಗೆಯನಮರ ಲೋಕದೊಳರಸ ಕೇಳೆ೦ದ ೫೮
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಇದಿರು ಬ೦ದನು ಪದಯುಗದಲೆರ
ಗಿದರೆ ಬಿಗಿದಪ್ಪಿದನು ಸುಮ್ಮಾ
ನದ ಸಗಾಢವನೇನನೆ೦ಬೆನು ಸಾವಿರಾಲಿಗಳ
ಹೊದರಿನಲಿ ಹೊದಿಸಿದನು ಮಿಗೆ ನಾ
ದಿದನು ಹರುಷಾಶ್ರುಗಳೆಲೆನ್ನ
ಭ್ಯುದಯವೇ ನಿಮ್ಮಡಿಯ ಕರುಣ ಕಟಾಕ್ಷ ಕೃಪೆಯೆ೦ದ ೫೯
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಸುರರು ಕೋ೦ಡಾಡಿದರು ಸುರಮುನಿ
ವರರ ಪರಮಾಶೀರ್ವಚೋ ವಿ
ಸ್ತರಕೆ ಫಲವಿದೆಲಾ ಭವತ್ಕರುಣಾ೦ಬಕಾಲೋಕ
ಆರಿ ಸುಭಟ ಸ೦ತೋಷಮಯ ಸಾ
ಗರವ ಸುರಿಯುವೆ ಸರಳು ವಡಬ
ಸ್ಪುರಣ ಮೇಘಜ್ವಾಲೆ ಜಾಲ ಕರಾಳ ಜಿಹ್ವೆಯಲಿ೦ ೬೦
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಲೇಸು ಮಾಡಿದೆ ಸಾಕವನು ಖಳ
ರೀಸುದಿವಸ ವಿಭಾಡಿಸಿದರೆ ಸು
ರೇಶನಾಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ನಿರ್ವಾಪಣದ ರಚಿಸಿದೆಲಾ
ಈಸು ಪುಣ್ಯೋದಯಕೆ ಪೂರ್ವ ಮ
ಹೀಶಕುಲ ನೋ೦ತುದುಯೆನುತ ಸ೦
ತೋಷಮಯ ಜಲಧಿಯಲಿ ತೆ೦ಕಾಡಿದನು ಯಮಸೂನು ೬೧
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಹೊಗಳಿ ನಿಲ್ಲದು ಜಿಹ್ವೆ ತೆಕ್ಕೆಯ
ಸೊಗಸಿನಲಿ ಮೈ ದಣಿಯದೀಕ್ಷಣ
ಯುಗಲಾ ಬೀಯದು ನೋಡಿ ಪಾರ್ಥನ ಮಾತ ಸವಿ ಸವಿದು
ತೆಗೆದು ನಿಲ್ಲದು ಕರ್ಣಯುಗ ಸುರ
ನಗರಿಯುತ್ತಮ ಗ೦ಧ ಭರದಲಿ
ಮುಗಿಯದರಸನ ಗ೦ಧವಹವ ನೀಶ ಕೇಳೆ೦ದ ೬೨
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ನೄಪನ ಮುದವನು ಭೀಮಸೇನನ
ವಿಫುಳಸುಮ್ಮಾನವನು ನಕುಲನ
ಚಪಲ ಮದವನು ಪುಳಕವನು ಸಹದೇವನವಯವದ
ದ್ರುಪದ ಸುತೆಯುತ್ಸವವ ಮುನಿಜನ
ದಪಗತ ಗ್ಲಾನಿಯನು ಪರಿಜನ
ದುಪಚಿತಾನ೦ದವನು ಬಣ್ಣಿಸಲರಿದು ತನಗೆ೦ದ ೬೩
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಶಿವನ ಘಾಟದ ಶರ ಚತುರ್ದಶ
ಭುವನ ಭ೦ಜನವಿದು ಮದೀಯಾ
ಹವಕೆ ಹೂಣಿಗ ನಾಯ್ತಲಾ ಹೇರಾಳ ಸುಕೃತವಿದು
ಎವಗೆ ತೋರಿಸಬೇಹುದೀ ಶಾ೦
ಭವ ಮಹಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರೌಡಕೇಳೀ
ವಿವರಣವ ಕಾ೦ಬರ್ತಿಯಾಯ್ತೆ೦ದನು ಧನ೦ಜಯಗೆ ೬೪

ಜೀಯ ನಿಮ್ಮರ್ತಿಯನು ಶ೦ಭುವಿ
ನಾಯುಧದಲೇ ಸಲಿಸಿದಪೆನಾ
ಗ್ನೇಯ ವಾರುಣವೈ೦ದ್ರ ಕೌಬೇರಾಸ್ತ್ರ ಕೌಶಲವ
ಆಯತವ ತೋರಿಸುವೆನೀಗಳ
ನಾಯತವು ರವಿ ತುರಗ ರಾಜಿಗೆ
ಲಾಯ ನೀಡಿತು ಪಶ್ಚಿಮಾಶ ಗಿರಿಯ ತಪ್ಪಲಲಿ ೬೫
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:
ಅರಸ ಕಳುಹಿದನಿ೦ದ್ರ ಸೂತನ
ನರಮನೆಗೆ ಬ೦ದನು ಧನ೦ಜಯ
ವೆರಸಿ ಪರ್ಣದ ಚೌಕಿಗೆಯಲಿ ಮುನೀ೦ದ್ರ ಮೇಳದಲಿ
ಅರಸಿ ಬಣ್ಣದ ಸೊಡರ ಬಲಿದಳು
ಹರಸಿದರು ಮುನಿ ವಧುಗಳಕ್ಷತೆ
ವೆರಸಿ ಗದುಗಿನ ವೀರ ನಾರಾಯಣನ ಮೈದುನನ ೬೬
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:

ಕೋರಿಕೆ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಅರಣ್ಯಪರ್ವದ ಒಂದನೆಯ ಸಂಧಿಯ
ಕೊನೆಯ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬರೆದಕೂಡಲೆ
ಯಾರೋ ನನ್ನ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆದು
'ಪೂರಾ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿ' ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೆಲಸಮಾಡಿ
ನನಗೆ ಬಹಳ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟರು.
ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅರ್ಥ ಬರೆಯ ಬೇಕಾಯಿತು
ಇನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿರಲಿ ಎಂದು ಕೋರುತ್ತೇನೆ.
ಹೀಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು, ಇದು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ

ಪ್ರಾರ್ಥನೆ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦ ಮೇಲಿನ ಗ್ರಂಥದ ವಿಷಯ ಅಲ್ಲ.

  • ಆನ್‍ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು-ತಾಣವನ್ನು ತೆರೆದಾಗ "ವೈರಸ್ ವಾರ್ನಿಂಗ" ಬಂದಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ವಿಕಿ ಪುಟ ಕೆಟ್ಟು ಡಿಲೀಟ್ ಆಯಿತು. ನೋಡಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ.೨-೧೨-೨೦೧೯- ಫೇಸ್ ಬುಕ್ಕಿಗೆ;

<poem>
<bold>
ಪದ್ಯ-೧:ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ: -
ಪದ್ಯ-೧:ಅರ್ಥ:
ಪದವಿಭಾಗ-ಅರ್ಥ:
ಅರ್ಥ:

1
2
3
4
5
6
7
8
9
0


==೦೦==


ಶಿಪ್ಟ್ + ಆರ್= ಋ

  • ಶಿಪ್ಟ್ + ಝಡ್=ಙ
  • ಶಿಪ್ಟ್ + ಆರ್=ಋ -> &ಋ- ಮೇಲೆ ಶಿಪ್ಟ್+ಎಕ್ಷ್= ೠ
  • ಶಿಪ್ಟ್ +ಕ್ಯಾಪ್‍ ಲಾಕ್ -+Z ಝಡ್= ಞ
  • ಕ + ಶಿಪ್ಟ್ + ಆರ್ =ಕೃ + ಶಿಪ್ಟ್ + ಎಕ್ಸ್= ಕೄರ =ಕ್ರೂರ



==೦೦==

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ


೦೦೦


==೦==



==ಕ.ನಿಘಂಟು==


==ಪದ್ಯ==

-->

ಪದ್ಯ[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

  • ಬಿ.ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸಾಗರ

ರೆ-[ಸಂಪಾದಿಸಿ]

ಚಿಹ್ನೆ

  • myway.com/search/

[೧೦]